تبلیغات
علمی - مطالب شیمی
جمعه 24 مهر 1394  12:28 بعد از ظهر

انواع بیماری های قلبی کدام اند؟ دلایل ابتلا به بیماری های قلبی

واژه بیماری قلبی معمولا برای اشاره به حمله قلبی اشاره می‌شود، با اینحال بیماری قلبی شامل سایر بیماری‌های قلب از جمله بیماری عروق کرونر، نارسایی قلبی، سکته قلبی، آریتمی قلبی و کاردیومیوپاتی می‌باشد. در ادامه به توضیح این بیماری های قلبی و نشانه‌های آنها می‌پردازیم.

حمله قلبی چیست؟

حمله قلبی و یا سکته قلبی زمانی رخ می‌دهد که یکی از عروق کرونر (معمولا توسط لخته خون) بسته می‌شود. این حمله باعث کمبود و یا فقدان خون در بخشی از قلب می‌شود. کمبود خون و یا فقدان می‌تواند باعث مرگ آن بخش از قلب شود. این بیماری یکی از انواع شایع بیماری قلبی در آمریکا بوده و سالانه حدود یک میلیون حمله قلبی در این کشور رخ می‌دهد.

علائم هشدار دهنده حمله قلبی شامل موارد زیر است:

  • درد قفسه سینه
  • درد در پشت، دستها، گردن و یا فک شما
  • تنگی نفس
  • تهوع یا استفراغ
  • تپش قلب سریع و یا نامنظم
  • سایر نشانه‌ها از جمله، خستگی، اضطراب، سوء هاضمه و یا سوزش معده

در حمله قلبی بیشتر افراد معمولا یک یا دوتا از نشانه‌های زیر را حس می‌کنند. نشانه‌های حمله قلبی در بعضی از خانم ها ممکن است متفاوت با آقایان باشد، این نشانه ها می‌تواند شامل سوزش معده، تپش قلب نامنظم، صرفه و یا ازدست دادن اشتها باشد. نادیده گرفتن نشانه‌های بیماری قلبی باعث بتاخیر افتادن درمان و درنتیجه صدمه بیشتر به بافت قلب می‌شود. اگر شما دچار حمله قلبی شدید سریعا با اورژانس تماس بگیرید و خودتان بصورت عادی سعی به مراجعه به پزشک و یا بیمارستان نکنید، چرا که پرسنل اورژانس می‌توانند، درمان‌های اولیه را روی شما اعمال کنند. بتاخیر انداختن درمان می‌تواند باعث آسیب بیشتر به قلب و یا حتی مرگ شود.

بیماری عروق کرونر

در این بیماری ، عروق کرونر که مواد غذایی، اکسیژن و خون را به ماهیچه قلب می‌رسانند، معمولا بخاطر جمع شدن کلسترول در آنها، بیمار شده و یا آسیب می‌بینند، این لایه‌های کلسترولی باعث نازک شدن رگ ها و در نتیجه نرسیدن خون و اکسیژن کافی به قلب می‌شود. بیماری عروق کرونر می‌تواند خطر حمله قلبی را افزایش دهد.

آریتمی (Arrhythmia)

آریتمی قلبی یعنی تپش نامنظم قلب، آرتیمی بمعنی مشکل در ریتم تپش قلب (heart-rhythm) می‌باشد. این بیماری زمانیکه پالس ها لکتریکی که ضربان قلب را تنظیم می‌کنند، بهم ریخته و درست عمل نمی‌کنند، رخ می‌دهد. انواع ریتمی یا تپش نامنظم قلب شامل:

  • تاکی کاردی (Tachycardia)، یعنی زمانیکه قلب بسیار سریع می‌تپد.
  • باردی کاردی (Bradycardia)، یعنی زمانیکه قلب خیلی آرام می‌تپد.
  • فیبریلاسیون (Fibrillation) زمانی است که ضربان قلب نامنظم است.

تپش نامنظم قلب معمول بوده و اکثر ما آن را حس تجربه می‌کنیم، اما اگر این تپش خیلی متفاوت با تپش همیشگی بوده و یا بدلیل آسیب دیدگی و یا ضعف قلب باشد، باید جدی گرفته شود. تپش نامنظم قلب می‌تواند مرگ‌آور باشد. زمانیکه این تپش نامنظم طولانی مدت شده و یا باعث درد قفسه سینه شود، باید سریعا به بیمارستان مراجعه کرد.

کاردیومیوپاتی (Cardiomyopathy)

بیماری کاردیومیوپاتی، باعث تغییرات در ماهیچه قلب شده و این تغییرات توانایی قلب در پمپاژ خون را کاهش می‌دهد. سایر بیماری‌ها از جمله فشارخون بالا و یا بیماری دریچه قلب همراه با کاردیومیوپاتی رخ دهد.

نارسایی قلبی (Heart Failure)

نارسایی قلبی که به آن نارسایی احتقانی قلب نیز می‌گویند، زمانی رخ می‌دهد که قلب نتواند بطور موثر و کارا خون را در بدن پمپاژ کند، در این بیماری طرف چپ و یا راست و یا هر دو طرف بدن تحت تاثیر قرار می‌گیرد. فشارخون بالا و یا بیماری عروق کرونر می‌تواند باعث ابتلا به این بیماری شود.

نقص مادرزادی قلب (Congenital Heart Defect)

بیماری و یا نقص مادرزادی قلب واژه‌ای برای معرفی نقص هایی مادرزادی‌ است، که بر عملکرد قلب تاثیر می‌گزارد. در انگلستان حدودا از هر هزار نوزاد یکی به این بیماری مبتلا می‌باشد، انواع نقص مادرزادی قلب شامل:

  • نقص دیواره قلبی (Septal defects)، این بیماری زمانی رخ می‌دهد که یک سوراخ بین بتن های قلب وجود دارد. این بیماری گاهی اوقات با نام سوراخ در قلب معرفی می‌گردد.
  • نقص انسداد (Obstruction defects)، این بیماری زمانی رخ می‌دهد، که جریان خون در دهلیزهای قلب کمی و یا بطور کامل بسته شده است.
  • بیماری قلبی سیانوتیک (Cyanotic heart disease)، بدلیل یک یا چند نقص در قلب اکسیژن کافی در بدن پمپاژ نمی‌شود.

نارسایی میترال (Mitral regurgitation)

نارسایی میترال که به نارسایی دریچه میترال و یا بی کفایتی میترال معروف است، زمانی رخ می‌دهد که دریچه میترال قلب بخوبی بسته نشده و باعث برگشت خون به قلب می‌شود. خون در افراد مبتلا به نارسایی دریچه میترال بخوبی در بدن پخش نشده و باعث می‌شود، فرد مبتلا احساس خستگی و از نفس افتادن کند.

آنژین (Angina)

آنژین که به آنژین صدری نیز معروف است، معرف بیماری‌ای است که در آن اکسیژن کافی به قلب نمی‌رسد. هرچند از نظر فنی آنژین خودش یک بیماری نیست، اما خود یکی از نشانه‌های بیماری عروق کرونر می‌باشد، چرا که فقدان اکسیژن در اثر بسته شدن عروق کرونر بوجود می‌آید.

زندگی با بیماری قلبی

اکثر انواع بیماری های قلبی مزمن بوده و آرام آرام رشد می‌کنند. این بیماری‌های قلبی با نشانه‌های کوچکی شروع شده و کم کم شدید می‌شوند. در اکثر افراد با شروع بیماری قلبی فرد نشانه‌هایی از قبیل خستگی، تنگی نفس، تورم مچ پا، احتباس مایعات و سایر نشانه‌ها حس می‌کند. تغییر سبک زندگی (برای مثال داشتن کپسول اکسیژن در خانه و یا کم کردن فعالیت) یا جراحی و یا حتی پیوند قلب برای فرد بیمار ممکن است لازم باشد.

درمان دارویی بیماری قلبی

این درمان شامل استفاده از داروهایی که به کاهش شدت بیماری و آسیب آن کمک می‌کند، می‌باشد. این داروها شامل:

  • داروهای کاهنده فشارخون
  • داروهای کاهنده تپش قلب
  • داروهای کاهنده کلسترول خون
  • داروهایی برای ثبات بخشیدن به ضربان قلب
  • داروهایی برای جلوگیری از لخته شدن خون در عروق کرونر
  • داروهایی برای بهبود بخشیدن به پمپاژ خون در بدن فرد مبتلا به بیماری قلبی

سایر راههای درمان بیماری قلبی شامل آنژیوپلاستی، جراحی بای پس و یا سایر جراحی ها می‌باشد.

چه کسانی در خطر ابتلا به بیماریهای قلبی می‌باشند؟

هرچند خطر ابتلای مردان به بیماری های قلبی بیشتر از زنان است، بااینحال در هردو جنس بیماری قلبی اولین بیماری کشنده می‌باشد. افرادیکه در خانواده های سیگاری وچاق هستند، در خطر بیشتری برای ابتلا به این بیماری ها قرار دارند. سایر عوامل خطرزا شامل:

  • کلسترول بالای خون
  • فشارخون بالا
  • دیابت
  • فعالیت بدنی پایین

سیگار کشیدن خطر ابتلای افراد به بیماری قلبی را 2 تا 4 برابر افزایش می‌دهد. افرادیکه سیگار نمی‌کشند اما در معرض دود سیگار قرار دارند، حتی از افراد سیگاری هم در خطر بشتر هستند. سالانه 135000 نفر در اثر بیماریهای قلبی مرتبط با سیگار فوت می‌کنند.

پیشگیری از بیماری های قلبی

با تغییر سبک زندگی به یک سبک سالم می‌شود از خطر بیماری‌های قلبی پیشگیری نمود. عوامل اساسی یک سبک زندگی سالم شامل:

  • سیگار نکشیدن و یا ترک سیگار
  • رژیم غذایی مناسب (سبزی و میوه زیاد و چربی، قند و گوشت کم)
  • حداقل 30 دقیقه ورزش در روز
  • اجتناب از مصرف الکل
  • کنرل بیماری هایی از قبیل دیابت، فشارخون بالا و کلسترول
  • درخواست از خانواده برای کمک به شما در تغییرات بالا

با اینکه بیماری قلبی قابل درمان است، پیشگیری از بیماری قلبی با تغییرات سبک زندگی بنظر منطقی تر از هر عمل دیگری می‌باشد.

منبع: راستینه


  

                  


نظرات()   
   
دوشنبه 30 شهریور 1394  11:37 قبل از ظهر

ایدز

شرح بیماری

ایدز عبارت‌ است‌ از بوجود آمدن‌ ضعف‌ عمده‌ در دستگاه‌ ایمنی‌ بدن‌ (نقص‌ ایمنی‌). این‌ امر باعث‌ کاهش‌ توانایی‌ بدن‌ در مقابله‌ با عفونتها و توانایی‌ سرکوب‌ سلول‌های‌ غیرطبیعی‌ مثل‌ سلول‌های‌ سرطانی‌ می‌شود. ویروس‌ ایدز سلول‌های‌ ایمنی‌ موجود در خون‌ (لنفوسیت‌ها) و سلول‌های‌ ایمنی‌ موجود در بافت‌ها مانند مغز استخوان‌، طحال‌، کبد و گره‌های‌ لنفاوی‌) را درگیر می‌سازد. این‌ سلول‌ها در تولید پادتن‌ برای‌ مقابله‌ با بیماریها و سرطانها نقش‌ دارند. در مجموع‌ باید گفت‌ که‌ ایدز یک‌ نوع‌ نقص‌ ایمنی‌ ثانویه‌ است‌ که‌ در سیر عفونت‌ با ویروس‌ ایدز ایجاد می‌شود. 

تصویر

علت بیماری

عامل بیماری ایدز یک نوع ویروس از گروه رترو ویروسها است که باعث کاهش توانایی سیستم ایمنی بدن میزبان می‌شود. علایمی که ما در بیماری ایدز می‌شناسیم مربوط به بیماریهایی است که در اثر نقص دستگاه ایمنی بدن تولید می‌شوند. در اکثر بیماریهای ویروسی وضع به این منوال است که سلولهای مملو از ویروس ویروسها را آزاد کرده و این ویروسها خود را با پادتنهای آماده مواجه می‌بینند. در چنین وضعی بیماری شخص برطرف می‌شود. اما در مورد ویروس ایدز وضع به گونه‌ای دیگر است.

در اینجا اولین ویروسی که وارد اولین سلول میزبان می‌شوند از حمله پادتنها در امان می‌مانند. ویروسهای جدیدی که از سلول خارج می‌شوند بعضا توسط پادتنها خنثی می‌شوند اما ژنهای اولیه در درون سلول میزبان به تولید ویروس ادامه می‌دهند. ممکن است که ویروس در بدو ورود به سلول میزبان به صورت غیر فعال درآید و بعد از گذشت چندین سال به مساعد شدن اوضاع فعالیت بیماریزایی خود را آغاز کند. این ویروس دستگاه ایمنی بدن را تضعیف می‌کند و در این یکسرماخوردگی ساده هم می‌تواند برای شخص مشکل ساز باشد. 

سیر بیماری و علایم آن

ابتلا به بیماری ایدز در اغلب موارد با عوارض ساده‌ای مانند اسهال ، خارش پوست و افزایش خفیف حرارت بدن شروع می‌شود. این عوارض پس از چند هفته خودبخود برطرف می‌شود و شخص خیال می‌کند که به سرماخوردگی دچار بوده است. از آنجا که ساخته شدن پادتنهای موثر حدود 14 روز طول می‌کشد دراین زمان جدال بین ویروسها و پادتنها در جریان است. پس از سپری شدن این مرحله دورانی فرا می‌رسد که حال شخص بیمار خوب می‌شود اما در خون او پادتن ضد ایدز را می‌توان تشخیص داد و از خون وی ویروس ایدز را بدست آورد.

لنفوسیت T4 که مبتلا شده است شروع به تقسیم می‌کند همین امر باعث تورم غدد لنفاوی می‌شود. تورم غدد لنفاوی گاه ماهها یا سالها بعد از ابتلای اولیه پدیدار می‌شود و می‌تواند مدتها به همان حال باقی بماند. در بسیاری از موارد هم ناراحتیهای جدی دیگری به آن اضافه می‌شود. بیماران اکثرا به شدت لاغر می‌شوند چون دیواره روده آنها مواد غذایی را بطور کامل جذب نمی‌کند. در اروپا که تغذیه مردم رضایت بخش است کم شدن وزن چندان مخاطره آمیز نیست. اما در بعضی کشورهای جهان سوم که مردم با سوء تغذیه دست به گریبانند کاهش وزن فرد را نحیف می‌کند.

عرق کردن در شب و احساس خستگی ، التهاب بیضه‌ها از سایر علایم این بیماری است. مرحله بعدی که در آن تصویر نهایی بیماری ایدز به نمایش گذاشته می‌شود حاصل از درهم شکسته شدن کامل سیستم دفاعی بدن است. تعداد سلولهای لنفوسیت T4 به شدت کاهش یافته است و در این حالت انواع بیماریهای باکتریایی ، ویروسی و انگلی قادر هستند که فرد مبتلا را از پای بیاندازند. 
تصویر

عوامل تشدید کننده بیماری

  • تماس‌ جنسی‌ با افراد آلوده‌. همجنس‌بازها در معرض‌ بیشترین‌ خطر هستند.
  • بی‌بند و باری‌ جنسی‌
  • استفاده‌ از سرنگهای‌ آلوده‌ برای‌ تزریق‌ مواد مخدر
  • تزریق‌ خون‌ یا فرآورده‌های‌ خونی‌ آلوده‌
  • مواجهه‌ کارکنان‌ بیمارستانها و تکنسینهای‌ آزمایشگاهی‌ با خون ‌، مدفوع‌ ، یا ادرار افراد آلوده‌ به‌ ویروس‌ ایدز.

پیشگیری‌

  • از تماس‌ جنسی‌ با افراد آلوده‌ یا افرادی‌ که‌ مواد مخدر تزریقی‌ مصرف‌ می‌کنند خودداری‌ شود.
  • از کاندوم‌ استفاده‌ شود.
  • از بی‌بندوباری‌ جنسی‌ خودداری شود.
  • خون‌ یا فرآورده‌های‌ خونی‌ باید از لحاظ‌ آلودگی‌ بررسی‌ شده‌ باشد.

تشخیص بیماری

تشخیص این بیماری از طریق آزمایش خون امکان‌پذیر است. خوشبختانه در کشور ما این آزمایش به صورت رایگان انجام می‌شود تا افراد مختلف از سلامتی خود اطمینان حاصل کنند. 

درمان

در حال‌ حاضر داروها در معالجه‌ عفونت‌ ایدز مؤثر نیستند. برای‌ مقابله‌ با عفونت‌ها یا پیشگیری‌ از آنها ممکن‌ است‌ آنتی‌بیوتیک‌ تجویز شود. داروهای‌ ضد ویروسی‌ مانند دیدانوزین‌ ، استاوودین ، زالسی‌ تابین‌ ، زیدوودین‌ و نیز داروهای‌ مهارکننده‌ پروتئاز در درمان‌ عفونت‌ با ویروس‌ ایدز مورد استفاده‌ قرار می‌گیرند و ممکن‌ است‌ پیشرفت‌ بیماری‌ را به‌ تأخیر اندازند. تجویز آنها باید توسط‌ پزشکان‌ با تجربه‌ انجام‌ پذیرد. با این‌ داروها (مثل‌ زیدووین‌) می‌توان‌ انتقال‌ عفونت‌ به‌ نوزادان‌ مادران‌ حامله‌ را کاهش‌ داد. تحقیقات‌ زیادی‌ در رابطه‌ با داروهای‌ جدیدتر و واکسن‌ آن‌ از طریق مهندسی ژنتیک در دست‌ انجام‌ هستند. 
تصویر

درچه شرایطی باید به پزشک مراجعه نمود؟

  • اگر شما یا یکی‌ از اعضای‌ خانواده‌تان‌ علایم‌ عفونت‌ ایدز را دارید.
  • اگر پس‌ از تشخیص‌، علایم‌ یک‌ عفونت‌ دیگر ظاهر شوند (تب‌، سرفه‌، یا اسهال‌).
  • اگر دچار علایم‌ جدید و غیر قابل‌ توجیه‌ شده‌اید. داروهای‌ مورد استفاده‌ در درمان،‌ عوارض‌ جانبی‌ بسیاری‌ دارند.

منبع: دانشنامه رشد


  

                  


  • آخرین ویرایش:چهارشنبه 29 مهر 1394
  • برچسب ها:ایدز ،
نظرات()   
   
یکشنبه 29 شهریور 1394  10:59 قبل از ظهر
نوع مطلب: (رشته ،مهندسی ،شیمی ،گاز ،نفت ،) توسط: Mohammad Sadr

مهندسی شیمی

Colonne distillazione.jpg

مهندسی شیمی (به انگلیسیChemical engineering) عبارت است از فرایندی شیمیایی از قبیل واحدهای یکپالایشگاه، پتروشیمی، صنایع چوب و کاغذ، صنایع غذایی، صنایع سلولزی، صنایع پلیمر، صنایع شیمیایی معدنی و غیره .

واحدهایی که فرایندهای شیمیایی برای تولید انبوه به کار می‌رود. به این بخش از مهندسی شیمی، مهندسی فرایند گفته می‌شود.

فرایندهای مجزایی که توسط یک مهندس شیمی به کار گرفته می‌شوند (مانند تقطیر، استخراج و...)، عملیات واحدنام داشته و شامل واکنش شیمیایی، عملیات انتقال جرم، انتقال حرارت و انتقال اندازه حرکت هستند. این فرایندها برای سنتز شیمیایی یا جداسازی شیمیایی با هم ترکیب می‌شوند.

سه قانون فیزیکی اساسی در مهندسی شیمی، اصل بقای جرم، اصل بقای انرژی و اصل بقای اندازه حرکت هستند. انتقال ماده و انرژی در یک فرایند شیمیایی با استفاده از موازنه‌ی جرم و انرژی برای کل واحد، عملیات واحد یا بخشی از آن ارزیابی می‌شود. مهندسین شیمی اصول ترمودینامیک، سینتیک واکنش و پدیده‌های انتقال را به کار می‌گیرند.

مهندسی شیمی نوین، گستره‌ای فراتر از مهندسی فرایند را در بر می‌گیرد. هدف اصلی مهندسی شیمی استفاده از دانش فیزیک و ریاضیات در خلق مواد و محصولات بهتر برای دنیای امروز است. امروزه مهندسین شیمی علاوه بر فرایندهای تولید مواد اولیه‌ی پایه، بلکه در توسعه و تولید محصولات باارزش و متنوع شرکت دارند. این محصولات شامل مواد ویژه و کارآمد برای صنایعی همچون تجهیزات پالایشگاهیهوافضا، خودروسازی، پزشکی، صنایع الکترونیک، کاربردهای محیط زیست و صنایع نظامی است. به عنوان مثال‌هایی از این محصولات می‌توان به الیاف، منسوجات وچسب‌های بسیار قوی، مواد زیست‌سازگار و داروهای جدید اشاره کرد. امروزه مهندسی شیمی ارتباطی تنگاتنگ با علوم زیست‌شناسی، مهندسی پزشکی و اغلب شاخه‌های مهندسی دارد.

تاریخچه مهندسی شیمی

اولین درس در زمینه‌ی مهندسی شیمی نخستین بار توسط پروفسور «نورتون» در سال ۱۸۸۱ در دانشگاه MIT و در دانشکده‌ی مکانیک تدریس شد؛ نورتون شیمی صنعتی تدریس می‌کرد.

در آن زمان صنایع شیمیایی رو به توسعه گذاشته بودند و لازم بود ساخت و بهره‌برداری از فرایندهای شیمیایی توسّط افراد متخصّص صورت گیرد. در آن زمان طرّاحی و نظارت بر ساخت فرایندهای شیمیایی و صنایع شیمیایی به دو شکل صورت می‌گرفت:

۱) به وسیله شیمی‌دان‌هایی که از تئوری‌های شیمیایی و علوم آزمایشگاهی آگاهی داشته، ولی اطّلاعات فنّی و تجارب کافی از طراحی صنعتی نداشتند.

۲) به وسیله‌ی مهندسان مکانیکی که تجربه طرّاحی صنعتی داشتند، ولی اطّلاعات کافی از فرایندهای شیمیایی نداشتند.

این موضوع باعث شد که تا مدّتی برای طرّاحی واحدهای شیمیایی از شیمیدانان و مهندسان مکانیک به صورت مشترک استفاده شود. امّا برای هماهنگ کردن کار این دو گروه، به افرادی نیاز بود که هم از فرایندهای شیمیایی و هم از طرّاحی صنعتی مطّلع باشند و هم تجربه‌های آزمایشگاهی لازم را داشته باشند. از این رو رشته‌ای جدید در دانشگاه‌ها با نام «شیمی صنعتی» یا «صنایع شیمیایی» به وجود آمد. با توسعه تدریجی صنایع شیمیایی، نیاز به چنین متخصّصانی که هم در زمینه طرّاحی صنعتی و هم در زمینه فرایندهای شیمیایی تخصص داشتند، بیشتر احساس شد. به این ترتیب، دوره‌هایی با نام «مهندسی شیمی مدرن» در دانشگاه‌ها پایه گذاری شدند. توسعه صنایع شیمیایی باعث شد که دانشگاه‌ها اقدام به تأسیس دانشکده مهندسی شیمی به صورت مجزّا کرده و آن را جدا از رشته‌های شیمی و مکانیک تدریس کنند.

  • مهندسی شیمی در ایران :

دانشکده مهندسی شیمی دانشگاه علم و صنعت ایران با فارغ التحصیل نمودن اولین دانش آموخته خود در سال 1314 به عنوان اولین دانشکده مهندسی شیمی در ایران پا به عرصه فعالیت گذارد. دانشگاه علم و صنعت ایران که در سال های آغازین خود به عنوان «مدرسه صنعتی ایران و آلمان» شناخته می شد پس از جنگ جهانی اول به عنوان غرامت جنگی به ایران واگذار شده بود، در هر کدام از رشته‌های مهندسی شیمی، برق و ماشین حدود بیست دانشجو می‌پذیرفت. دانش آموختگان مدرسه صنعتی ایران پس از یک دوره تحصیلی دو ساله «مهندس شیمی» نامیده می‌شدند. در سال ۱۳۱۳ «دانشگاه تهران» تأسیس شد و رشته مهندسی شیمی یکی از رشته‌های ارائه شده در دانشکده فنّی بود. در سال ۱۳۳۶ «دانشگاه صنعتی امیرکبیر» (پلی تکنیک تهران) تأسیس شد و در رشته مهندسی شیمی و برای یک دوره چهار ساله به پذیرش دانشجو اقدام کرد. امّا برنامه درسی آن زمان دانشگاه تهران و پلی تکنیک هنوز با برنامه واقعی مهندسی شیمی تفاوت بسیار داشت. درس‌هایی مانند «انتقال حرارت»، «انتقال جرم» و «طراحی رآکتور» در سرفصل دروس گنجانده نشده بودند و از تنها درس‌های ویژه مهندسی شیمی «تقطیر»، «جذب» و «ترمودینامیک» را می‌توان نام برد. پس ازاین دو دانشگاه، «دانشگاه شیراز» و پس از آن در سال ۱۳۴۵ «دانشگاه صنعتی شریف» (صنعتی آریا مهر سابق) این رشته را راه اندازی کردند که برنامه درسی آنها تفاوت چندانی با برنامه درسی که امروز در رشته مهندسی شیمی ارائه می‌شود نداشت. در سال‌های بعد، دوره کارشناسی ارشد و در برخی دانشگاه‌ها دوره دکتری مهندسی شیمی نیز راه اندازی شد.

گرایش های مهندسی شیمی

  • مهندسی فرایند
  • مهندسی ترموسنتیک
  • مهندسی کاتالیست
  • مهندسی نانو
  • مهندسی صنایع پالایش
  • مهندسی صنایع پتروشیمی
  • مهندسی صنایع گاز
  • مهندسی پلیمر
  • مهندسی صنایع غذایی
  • مهندسی صنایع سلولزی
  • مهندسی صنایع شیمیایی معدنی
  • مهندسی طراحی فرایندهای صنایع نفت
  • مهندسی بیوتکنولوژی
  • مهندسی داروسازی
  • مهندسی ایمنی بهداشت ومحیط زیست HSE
  • مهندسی مخازن هیدروکربوری
  • بیوتکنولوژی
  • مهندسی هسته ای
  • مهندسی مهمات و تسلیحات

دروس مهندسی شیمی در ایران

بر اساس مصوّبات شورای عالی انقلاب فرهنگی، علاوه بر دروس عمومی و علوم پایه که دانشجویان فنّی مهندسی موظف به گذراندن آن هستند، سایر دروس این رشته به دو دسته «اصلی» و «تخصّصی» تقسیم می‌شوند. دروس اصلی آن دسته از دروس هستند که تمامی دانشجویان مهندسی شیمی با هر گرایشی آنها را می‌گذرانند و دروس تخصصی به دروسی اطلاق می‌شود که با توجه به گرایش، دانشجو موظف به گذراندن آنها است.

  • دروس اصلی
  • موازنه انرژی و مواد
  • مکانیک سیالات
  • انتقال حرارت
  • انتقال جرم
  • طرّاحی رآکتورهای شیمیایی
  • کنترل فرایند
  • کاربرد ریاضیات در مهندسی شیمی
  • ترمودینامیک
  • عملیات واحد
  • دروس تخصّصی

بسته به گرایش متفاوت است.


نرم افزار های مورد استفاده در مهندسی شیمی

در چند دهه اخیر، نرم‌افزارهای متعدّدی برای شبیه سازی فرایندهای شیمیایی نوشته شده اند که از بین آن ها این نرم‌افزارها در ایران شناخته شده تر هستند:

Ansys-Fluent، Comsol حل عددی هیدرودینامیک فرایندهای شیمیایی همراه با در نظر گرفتن انتقال جرم و انتقال حرارت (این دسته از نرم‌افزارها به عنوان نرم‌افزارهای دینامیک سیالات محاسباتی (Computational Fluid Dynamics-CFD)شناخته می شوند)

aspen plus برای شبیه سازی و طرّاحی فرایند

aspen bjac برای شبیه سازی و طرّاحی مبدل

aspen HTFS برای طرّاحی مبدل

aspen polymer برای شبیه سازی واکنش های پلیمری

aspen adsim برای شبیه سازی جذب سطحی

aspen dynamic برای شبیه سازی فرایندهای پویا (دینامیک)

aspen icarus برای براورد اقتصادی فرایندهای شیمیایی

aspen hysys برای شبیه سازی فرایندهای پایا

hysys dynamic برای شبیه سازی فرایندهای پویا

pipesys برای شبیه سازی خطوط لوله

chemcad برای شبیه سازی فرایندهای شیمیایی


منبع: ویکی پدیا دانشنامه آزاد



  

                  


نظرات()   
   
یکشنبه 22 شهریور 1394  12:34 بعد از ظهر
نوع مطلب: (کاغذ ،ورق ،جسم ،آموزشی ،شیمی ،) توسط: Mohammad Sadr

تهیه مقوا
مقوا نوعی کاغذ ضخیم می‌باشد که توانایی حفظ شکل بیشتری نسبت به کاغذ عادی دارد. 

از آن برای بسته بندی، ساختن کاردستی، لوازم مصرفی با عمر کم و همچنین برای درزبندی و بسیاری کاربردهای دیگر استفاده می‌گردد. 

مقوا از نوعی کاغذ چند لا می باشد که به دلیل استحکام وانعطاف پذیری لازم بطور عمده 
در صنعت بسته بندی مورد قرار می گیرد وهر متر مربع آن باید بالای 180 گرم وزن داشته باشد در زیر فرآیند تولید مقوا از ضایعات کشاورزی توضیح داده می شود. 

1- توزین: مواد اولیه (ضایعات کشاورزی و مواد شیمیائی ) توسط 
باسکول توزین گردیده تا به نسبت معین مواد شیمیائی و ضایعات کشاورزی مخلوط گردند. 

2- پخت خمیر : مواد شیمیائی با ضایعات کشاورزی در دیک پخته 
قرار گرفته و در درجه پایین تر 100 درجه سانتیگراد پخت میگردند 

-3 شستشوی خمیر: 

خمیر خروجی از دیگ پخت با آب در داخل استوانه ای شستشو در سه 
مرحله شستشو میگردد. 

34- غربال کردن خمیر: 

خمیر شسته شده پس از مخلوط ورقیق شدن به صافیهای گریز از 
مرکز پمپ می شود و ذرات سنگین تر مانند شن وماسه از خمیر 
جدا گشته و توسط سیستم تغلیظ کننده درصد خشکی خمیر حدود 
100 درصد رسانده میشود. 

-5 سیستم دنگ زدایی: 

خمیر در داخل مخلوط کن با محلول کلر مخلوط گشته و مدت 45 
دقیقه در این مخزن م ی ماند و سپس به سیستم شستشوی کلر 
هدایت گشته و پس از رقیق شدن مجدد با محلول هیپوکلریت به 
شستشو دهنده نهایی منتقل می شود وطی چند مراحل رنگ زدایی 
به ماشین مقوا ساز هدایت می گردد. 

6- مقوا سازی : خمیر پس از گذشتن از سیستم رنگ زدایی توسط 
پمپ به ماشین مقوا ساز هدایت شده و پس از مراحل چکش (جدا 
شدن آب )از خمیر مکش به قسمت خ شکن فرستاده می شود. 

7- خشک کردن: 

پس از گذشتن خمیر از ماشین مقوا سازی ، بسمت تونل خشک کن 
فرستاده شدهو در داخل این تونل هوای گرم به مقوا برخورد 
نموده و باعث خشک شدن مقوا می شود. 

8-اتو کردن: 

بعلت اینکه مقوا پس ازخارج شدن از خشک کن حالت صافی خودرا از دست میدهد و سطح آن ناهموار 
میباشد و توسط اتو علاوه بر 
مسطح شدن سطوح با فشارش که اتو به مقوا وارد می سازدالیاف را به هم فشرده و استحکام مقوا را بالا میبرد. 


9- برش مقوا : پس از اتو کردن مقوا ، ابعاد مقوا توسط دستگاه
برش یکسان میگردد و به ابعاد مورد نظر در م یآید 
10 - بسته بندی : تعداد 100 عدد از مقواهای بریده شده به ابعاد0/8 متر مربع داخل پلاستیکهای بست ه بندی قرار می گیرند پس ×1/2 از بسته بندی مقواها در داخل انبار قرار 
می گیرند.

منبع: کاغذ


  

                  


  • آخرین ویرایش:چهارشنبه 29 مهر 1394
  • برچسب ها:تهیه مقوا ،
نظرات()   
   
جمعه 30 مرداد 1394  12:55 بعد از ظهر
نوع مطلب: (شیمی ،انسان ،بدن ،پزشکی ،) توسط: Mohammad Sadr

کلیه (کلیه ها)
بطور معمول در هر فرد سالم دو کلیه وجود دارد که هر یک در یکطرف ستون مهره ها و زیر دنده های تحتانی واقع شده اند. کلیه ها به رنگ قرمز متمایل به قهوه ای بوده و از نظر شکل شبیه لوبیا می باشند. هر کلیه به اندازه مشت بسته فرد است. اکثر اعضائ بدن برای عملکرد مطلوب وابسته به کلیه ها هستند.

img/daneshnameh_up/5/58/kidney.jpg

وظایف کلیه ها

مهمترین وظیفه کلیه ها برداشت مواد زائد از خون و بازگرداندن خون تصفیه شده به بدن می باشد. هر دقیقه حدود یک لیتر خون (یک پنجم خونی که توسط قلب پمپ می شود) از طریق سرخرگ کلیوی وارد کلیه ها می شود. پس از اینکه خون تصفیه شد خون تصفیه شده از طریق سیاهرگ های کلیوی به بدن باز می گردد.
داخل هر کلیه متجاوز از یک میلیون واحد بسیار ریز عملکردی بنام نفرون وجود دارد. هر نفرون از یک صافی بسیار کوچک بنام کلافه (گلومرول) که به یک لوله کوچک (توبول) متصل است تشکیل می شود. آب و مواد زائد توسط این صافی از خون جدا می شوند و به داخل لوله های کوچک (توبول ها) جریان پیدا می کنند.
قسمت عمده این آب توسط لوله های کوچک باز جذب می شود و مواد زائد بصورت غلیظ وارد ادرار میشوند تا دفع گردند.
ادرارهای جمع شده از لوله های کوچک وارد قسمت قیفی شکل بنام لگنچه کلیه شده و سپس از طریق لوله ای بنام حالب وارد مثانه می شود. مثانه ادرار را تا زمانی که ادرار کنید نگهداری می کند. پس از مثانه ادرار از طریق لوله ای بنام پیشابراه از بدن خارج می شود. کلیه سالم بطور معمول یک تا ٢ لیتر ادرار در روز و بر اساس میزان مایعات دریافتی تولید می کند. کلیه سالم قابلیت افزایش فعالیت خود را دارد بطوریکه اگر یک کلیه از دست رود کلیه دیگر بزرگ شده و کار دو کلیه را انجام خواهد داد.

سه وظیفه اصلی کلیه ها:

1-کلیه ها آب بدن را تنظیم می کنند:
برای اینکه بدن شما بدرستی و به نحو مطلوب فعالیت کند لازم است که دارای حجم مناسب آب باشد. یکی از مهمترین وظایف کلیه ها برداشت آب اضافی یا حفظ آب بدن در موارد ضرورت می باشد.

2-کلیه ها مواد زائد را برداشت می کنند:
بسیاری از مواد در خون و مایعات بدن باید در اندازه مناسب وجود داشته باشند تا بدن به درستی عملکرد داشته باشد. برای مثال: سدیم و پتاسیم مواد معدنی هستند که از مواد غذایی بدست می آیند. این مواد معدنی برای سلامتی لازم هستند اما باید در حد معینی نگهداشته شوند. زمانیکه کلیه ها بدرستی فعالیت کنند، مواد زائد از بدن داخل ادرار ترشح می شوند همچنین کلیه ها در تنظیم سایر مواد معدنی در بدن مانند: کلسیم و فسفر که برای تشکلی استخوان لازمند، کمک می کنند مواد زائد مانند: اوره و کراتی نیز باید از بدن خارج شوند . اوره و سایر مواد زائد زمانی که بدن پروتئین ها مانند: گوشت را تجزیه می کند، تشکیل می شوند. کراتی نین یک محصول زائد عضلات است. اگر فعالیت کلیه ها کاسته شود، اوره و کراتی نیز در خون افزایش می یابند بسیاری از محصولات زائد اگر از مایعات بدن جدا نشوند برای بدن سمی هستند برای مثال، وقتی فردی دارویی مصرف می کند، مواد زائد شیمیایی که از مصرف این دارو در بدن بوجود می آیند، عمدتا توسط کلیه ها از بدن خارج می شوند.

٣- کلیه ها هورمون می سازند:
کلیه های سالم پیک (پیغام بر) های شیمیایی مهمی بنام هورمون ها را نیز می سازند. این هورمون ها در جریان خون گردش کرده و بعضی از عملکردهای بدن مانند: فشار خون، ساخت گویچه های قرمز و برداشت کلسیم از روده ها را تنظیم می کنند.

علائم بیماری کلیوی

بیماری کلیوی معمولا بی سر و صدا پیشرفت می کند و قبل از ایجاد هر گونه شکایت موجب تخریب قسمت عمده ای از فعالیت و عملکرد کلیه می گردد. بنابراین افراد در معرض خطر پیشرفت بیماری کلیوی باید بطور مرتب مورد ارزیابی قرار گیرند. این افراد کسانی هستند که مبتلا به بیماری قند - دیابت - پرفشاری خون، بیماری عروقی و وابستگان نزدیک افراد مبتلا به بیماریهای ارثی کلیه می باشند
گاهی اوقات افراد با بیماری شدید کلیوی نیز بدون علامت می باشند. این موضوع اهمیت آزمایش خون یا ادرار را در بررسی مشکلات کلیوی روشن می کند. بهرحال شکایات و علائم زیر می توانند نشانگر بیماری کلیوی باشند که در صورت وجود، انجام آزمایشات و بررسی های بیشتر توصیه می شود
بعضی از علائمی که می تواند نشانگر بیماری کلیوی باشد عبارتند از:

  • خستگی
  • پرفشاری خون
  • ورم چشم ها، دست یا پا
  • دفع ادرار خونی، تیره یا رنگ چای
  • شب ادراری(بیشتر از یک بار در موقع خواب)
  • کاهش اشتها(کاهش وزن)
  • خارش سراسری پایدار

زمانی که کلیه ها نارسا شوند مواد زائد و مایعات در بدن تجمع پیدا کرده و شما نیاز به درمان دیالیز (برای تصفیه خون یا به وسیله ماشین یا از راه شکم و بصورت دیالیز صفاقی) یا پیوند کلیه دارید چگونه می توانید در پیشگیری از بیماریهای کلیوی موثر باشید.
فشار خون خود را بطور منظم چک کنید. فشار خون بالا و کنترل نشده سرعت طبیعی هر گونه بیماری کلیوی را افزایش می دهد. اگر شما مبتلا به بیماری قند، دیابت می باشید، باید بیماری شما تحت کنترل درآید. تعداد زیادی از بیماران کلیوی مبتلایان به بیماری قند می باشند به خصوص و حتی الامکان از مصرف داروهایی که توسط پزشک تجویز نشده اند ماند مسکن ها خودداری کنید. قبل از مصرف هر دارو حتما با پزشک خود مشورت نمائید
سایر داروهای خاص مانند سموم، آفت کش ها و مواد مخدر و ...- نیز می توانند موجب آسیب کلیه شوند. پزشک شما مشکلات و عوارض ناشی از مصرف طولانی مدت و بدون مجوز این داروها را بیان می کند.

منبع: دانشنامه رشد(daneshnameh.roshd.ir)



  

                  



  • آخرین ویرایش:پنجشنبه 5 شهریور 1394
  • برچسب ها:کلیه ،
نظرات()   
   
دوشنبه 12 مرداد 1394  11:54 بعد از ظهر
نوع مطلب: (شیمی ،گاز ،نفت ،) توسط: Mohammad Sadr

کلروفلوئوروکربن (CFC ها)

ترکیبات CFC

افزایش اخیر در مقدار کلر در استراتوسفر، به طور عمده مربوط به مصرف ورهاشدن کلرو فلوئورو کربن ها در فضاست. این ترکیب ها فقط ، فلوئور وکربن دارند وبه طور معمول آن ها را CFC مینامند. غلظت کلر در حال حاضر، در استراتوسفر در حدود 3.5ppb است که دو برابر این مقدار در دهه 1970 و شش برابر حد مجاز 0.6ppb می باشد .افزایش غلظت کلر موجود در استراتوسفر به موازات مصرف CFC  ها صورت گرفته است. در دهه 1980 سالیانه حدود یک میلیون از CFC در فضا رها شده است

کد گذاری CFC ها

برای نامگذای تجارتی این ترکیبات از کلمه فرئون ویک عدد رمز سه رقمی استفاده می کنند. مانند فرئون -12یا  (CFC-12 ) که همان  CF2Cl2 می باشد برای مشخص کردن فرمول یک CFC از روی نام تجاری آن به عدد رمز CFC مربوطه عدد 90 را می افزائیم. در عدد حاصل ارقام ازچپ به راست با تعداد کربن، هیدروژن و فلوئور برابر است. برای مشخص کردن تعداد کلر، تعداد هیدروژن و فلوئور  را از 2n +2  کم می کنیم که تعداد n تعداد کربن است.

خواص CFC -12

فرئون -12  که همان CF2Cl2 خالص است، در 30- درجه سانتی گراد می جوشد. بنابراین در دمای اطاق به حالت گاز است، هرچند که تحت فشار با آسانی مایع می شود. در آغاز سال 1930 این ماده به عنوان سیال سرد کننده در یخچال ها مورد  استفاده قرار گرفت و جایگزین گازهای سمی آمونیاک وگوگرد تری اکسید گردید. استفاده از این گاز علاوه بر صنایع یخچال سازی در دستگاه های تهویه اتومبیل ها  نیز تا همین چند سال گذشته بسیار متداول بود. برای هر دستگاه خود رو در هر سال حدود  5/0 کیلوگرم از این گاز را مورد استفاده قرار میگرفت !! در سال های گذشته از CFC-11  و  CFC-12  به طور گسترده به عنوان پیشران در قوطی های افشانه ای آئروسل، استفاده می شد.

به علت اثرات مخربی که CFC ها برروی لایه اوزون دارند در سال 1970 کاربرد این مواد در برخی از کشور مانند ایالات متحده آمریکا، کانادا، نروژ، و سوئد منسوخ شد .بیشتر  کشورهای صنعتی نیز اقدام های مشابهی بکار بردند به طوریکه در سال 1980 این کاربرد به حدود یک پنجم مصرف جهانی CFC  رسید. در حال حاضر به جای CFC ها از گاز هائی مانند بوتان با یک کاهش دهنده شعله در قوطی های افشانه ای استفاده میشود.

 ترکیب های جایگزین CFC

یکی از جایگزین های  مناسب برای CFC ها که در سال 1990 وبعد از آن بکار برده شده اند و هم چنان نیز بکار میروند HCFC (هیدرو فلوئورو کلرو کربنها) هستند که به آنها فروئون های نرم نیز میگویند زیرا در تروپوسفر مسیر هائئ برای فروپاشی آنها وجود دارند یک HCFC که به تازگی زیاد مورد استفاده قرار میگیرد CHF2Cl با نام تجارتی HCFC-22 و یا فقط CFC-22 می باشد. این ترکیب امروزه در اکثر دستگاه های تهویه خانگی ودر تعدای از یخچالها وفریزر بکار می رود. از آنجا که این ترکیب یک اتم هیدروژن دارد، به طور عمده از هوا پیش از اینکه بتواند به استراتوسفرولایه اوزون صعود کند، حذف میشود وپتانسیل دراز مدت آن برای کاهش میزان اوزون تنها 5 درصد پتانسیل CFC -11 است ترکیب امید بخش دیگرCFCl-CF3 با نام تجارتی HCFC-123 است که خطر آن برای تخریب اوزون بسیار کمتر از CFC-11 زیرا بیشتر آن در تروپوسفر بوسله واکنش با رادیکال هیدروکسیل، نابود خواهد شد با تمام اینها چنانچه به تنهایی برروی HCFC ها به عنوان ترکیبات جایگزین،تکیه شود، سرانجام به تجدید افزایشکلر در استراتوسفر منتی میشود زیرا با افزایش  جمعیت وسطح در آمد مردم، حجم مصرف HCFC احتمالا بالا خواهد رفت. فراورده هایی که کاملا عاری از کلر باشند وخطری برای اوزون استراتوسفر ایجاد نکنند باید  به عنوان جایگزین های نهایی CFC ها و HCFCها مورد استفاده قرار بگیرند. ترکیب های کاملا فلوئور دار شده، نیز مناسب نیستند زیرا مکانیسمی در تروپوسفر برای نابودی آنها وجود ندارد این ترکیب ها در دوره های بلند مدت به گرم شدن کره زمین کمک خواهند کرد. 

در حال حاضر بیشترین توجه معطوف (HFCها)یا هیدرو فلوئورو کربن هاست که اساسا فاقد کلر  هستند ترکیب CH2F-CH3 به نام HFC-134a  جانشین مناسبی برای CFC-12 در یخچالها ودر دستگاهای تهویه اتومبیل  است HFC ها در فضا هیدروژن کلرید می دهند، که دارای پیوند قوی H-F  است وبه این دلیل تحت اثر حمله. OH نمی شکند. در نتیجه اتم فلوئور آزاد نمیکند وسبب تخریب اوزون نمی شود.


منبع: Chemcenter.blogfa.com



  
                  


نظرات()   
   
یکشنبه 28 تیر 1394  02:32 بعد از ظهر
نوع مطلب: (شیمی ،انسان ،بدن ،پزشکی ،) توسط: Mohammad Sadr

مقدمه

خون را باید بافتی به شمار آورد که زنده و فعال است و فعالیتهای حیاتی کلیه اندامهای بدن به نحوی با فعالیت و سلامت این بافت بستگی دارد. اگر مقدار خون از یک انسان بگیریم و درون لیوانی بریزیم و آنرا در یخچال نگهداری کنیم تا منعقد شود پس از مدتی بخشی از خون رسوب می‌کند و محتوای لیوان به دو بخش مشخص تقسیم می‌شود. بخش بالایی که مایعی شفاف و به رنگ زرد بسیار کم رنگ است پلاسما نام دارد و در زیر پلاسما ، توده قرمز رنگی دیده می‌شود که محتوی گلبولهای قرمز است بین پلاسما و توده گلبولهای قرمز یک لایه بی‌رنگ دیده می‌شود که از اجتماع گلبولهای سفید خون تشکیل شده است.

انواع سلولهای خون: گلبولهای سفید ، گلبولهای قرمز و پلاکتها
img/daneshnameh_up/b/bd/t.8.jpg

گلبولهای سفید

این گلبولها در مغز استخوان ، تیموس ، گره‌های لنفاوی و طحال تولید می‌شوند گلبولهای سفید کلیه اجزای یک سلول جانوری را دارند و همه نوع فعالیتهای حیاتی را انجام می‌دهند. تعداد گلبولهای سفید در هر میلیمتر مکعب خون انسان در حدود هفت هزار است که در مقایسه با تعداد گلبولهای قرمز این مقدار بسیار کم است. گلبولهای سفید به دو گروه گرانولوسیت (دانه‌دار) وآگرانولوسیت (بدون دانه) تقسیم می‌کنند. 

گرانولوسیتها

هسته چند قسمتی و سیتوپلاسم آنها دانه‌دار است و 70 درصد از گلبولهای سفید خون را تشکیل می‌دهند. این گلبولها خاصیت بیگانه خواری دارند و به هنگام گردش در خون ، باکتریها و سایر مواد خارجی را با ایجاد پاهای کاذب و عمل فاگوسیتوز به درون خود می‌کشند و آنها را هضم می‌کنند و از بین می‌برند. این گلبولها همچنین می‌توانند از میان سلولهای پوششی جدار مویرگها عبور کرده و وارد فضای بین سلولی شوند و این عمل سلولهای سفید را دیاپدز می‌گویند. گرانولوسیتها به سه گروه تقسیم می‌شوند. 
  • نوتروفیلها
سلولهای کروی ، هسته دارای دو یا چهار لب پیوسته به هم توسط رشته‌های باریک است. 15 - 12 میکرومتر قطر دارند. و کار فاگوسیتوز (ریزه خواری) جانداران میکروسکوپی را انجام می‌دهند. 
  • بازوفیلها
سلولهای کروی ، هسته با دو لب نامشخص و 12 - 10 میکرومتر قطر دارند. و هیستامین که باعث التهاب بافتها می‌شود و هپارین که جلوگیری از تشکیل لخته می‌کند را آزاد می‌سازند. 
  • ائوزینوفیلها
سلولهای کروی ، هسته‌ها اغلب دو لب دارند، 12 - 10 میکرومتر قطر دارند و مواد شیمیایی که باعث کاهش التهاب می‌شود ترشح می‌کنند و به کرمهای انگلیمعینی حمله می‌کنند. 
img/daneshnameh_up/b/b0/t.11.jpg

آگرانولوسیتها

هسته نسبتا درشت و سیتوپلاسم یکنواخت دارند و شامل لنفوسیتها و مونوسیتها هستند. 
  • لنفوسیتها
سلولهای کروی با هسته گرد ، سیتوپلاسم تشکیل حلقه باریک را در اطاف هسته می دهد 8 - 6 میکرومتر قطر دارند. لنفوسیتها در افراد بالغ حدود 25 درصد از گلبولهای سفید را تشکیل می‌دهند. و بیشتر در دستگاه لنفاوی یافت می‌شوند. لنفوسیتها دو نوعند : نوع B که در مغز استخوان تولید و بالغ می‌شوند. اما در گره‌های لنفاوی جای می‌گیرند و نوع T که پس از ساخته شدن در مغز استخوان در تیموس مراحل رشد و نمو خود را طی می‌کنند.

ظاهر لنفوسیتها T , B در زیر میکروسکوپ بهم شبیه است اما فاصله‌های آنها متفاوت است. سلولهای B آنتی کور (پادتن) ترشح می‌کنند. آنتی کورها ملکولهای پروتئینی و از نوع گلوبولین‌ها هستند. سلولهای T بر خلاف سلولهای B در سطح فرد گیرنده‌های آنتی کور مانندی دارد که به کمک آنها به آنتی ژن میکروبها می‌چسبند. بدین ترتیب سلولهای T متحرک هستند و خود به محل عفونت یافته می‌روند. 
  • مونوسیتها
سلولهای کروی یا نامنظم می‌باشند. هسته‌ها گرد یا کلیدی شکل و یا نعل اسبی شکلند. نسبت به لنفوسیتها ، سیتوپلاسم بیشتری دارند. 15 - 10 میکرومتر دارند. در خون به عنوان سلولهای فاگوسیت کننده عمل می‌کنند دستگاه گردش خون را ترک کرده و تبدیل به ماکروفاژها می‌شوند که باکتریها ، سلولهای مرده ، اجزای سلولی و بقایای درون بافتی را فاگوسیتوز می‌کنند در بدن بخصوص در کبد ، طحال و گره‌های لنفاوی یافت می‌شود. 
img/daneshnameh_up/2/23/t.6.gif

گلبولهای قرمز

گلبولهای قرمز (اریتروسیتها) به شکل دیسکهای مقعرالطرفین ، بدون هسته و 8 - 7 میکرومتر قطر را دارند در انتقال اکسیژن ودی‌اکسید کربن دارند و به تعداد تقریبی 5 میلیون در هر میلیمتر مکعب خون یافت می‌شوند گلبولهای قرمز زنده‌اند و مواد غذایی را از راه تخمیر بدست می‌آورند، زیرا میتوکندری ندارند و همچنین هسته متوسط گلبولهای قرمز 120 روز است برای اینکه میزان گلبولهای قرمز در خون ثابت بماند باید در هر ثانیه حدود یک میلیون گلبول قرمز در مغز استخوان ساخته شود. گلبولهای قرمز در دوره جنینی در کبد به طحال و گره‌های لنفاوی ساخته می‌شود اما در ماههای آخر دوره جنینی و پس از تولد تنها در مغز قرمز استخوان بوجود می‌آید.

در مغز استخوان بافت زاینده‌ای وجود دارد که با چند تقسیم سلولی گلبولهای قرمز را می‌سازد. سلولهای زاینده در ضمن این تغییرات هسته خود را از دست می‌دهند و مقداری زیادی هموگلوبین در ستوپلاسم خود می‌سازند. فعالیت ماهیچه‌ای ، صعود به ارتفاعات و گرم شدن هوا تولید گلبولهای قرمز را افزایش می‌دهد سلولهای مولد گلبولهای قرمز در مغز استخوان نسبت به اشعه ایکس بسیار حساسند و کمبود ویتامین B12 ، آهن ، مس در غذا نیز موجب کاهش تولید گلبولهای قرمز می‌شوند. 

پلاکتها

این سلولها بسیار ریزند و شامل قطعات سلولی که بوسیله غشای سلولی است احاطه شده است و حاوی دانه‌هایی می‌باشند 5 - 2 میکرومتر قطر دارند. و در عمل انعقاد خون نقش دارند و مواد شیمیایی لازم را برای لخته خون آزاد می‌کنند . 

مطالعه سلولهای خونی در زیر میکروسکوپ

برای مطالعه سلولهای خونی ابتدا قطره‌ای از خون را روی لام شیشه‌ای گذاشته و با استفاده از لام دیگری آن را پخش می‌کنیم (تهیه گسترش خونی یا blood smear). پس از خشک شدن گسترش خونی ، آن را با الکل متیلیک فیکسه کرده و سپس رنگ آمیزی می‌کنیم. برای رنگ آمیزی می‌توان از گیمسا ، رایت و یامی‌گرون والد استفاده کرد. بعد از شستشوی رنگهای اضافی و خشک کردن لام آن را در زیر میکروسکوپ مطالعه کرده و انواع سلولهای خونی را تشخیص می‌دهیم. 



منبع: daneshnameh.roshd.ir



  

                  


نظرات()   
   
آخرین پست ها