تبلیغات
علمی - مطالب زمین

ماهواره

اولین ماهواره جهان توسط روسیه

اسپوتنیک-۱ (به روسی به معنی همسفر-۱) نخستین ماهواره فضایی جهان بود که در تاریخ ۱۲ مهر ۱۳۳۶ (۴ اکتبر ۱۹۵۷) توسط اتحاد جماهیر شوروی از پایگاه فضایی بایکونور به مدار زمین پرتاب شد. پرتاب اسپوتنیک-۱ به مدار زمین آغازگر عصر فضا و مسابقه فضایی بود.

این ماهواره که با نام «پی-اس-۱» یا «ماهواره مقدماتی-۱» (به روسی: Простейший Спутник-۱) نیز شناخته می‌شد، به مدت سه ماه با سرعتی برابر ۲۹٬۰۰۰ کیلومتر در ساعت در مدار زمین حرکت می‌کرد و بطور متوسط هر ۹۲ دقیقه یکبار یک مدار کامل را می‌پیمود. سیگنال‌های رادیویی این ماهواره بصورت «بیپ بیپ»های متوالی با فرکانس ۲۰٫۰۰۵ و ۴۰٫۰۰۱ مگاهرتز به زمین مخابره می‌شدند، و توسط گیرنده‌های رادیویی در اقصی نقاط زمین قابل دریافت بودند. پرتاب اسپوتنیک-۱ چه به لحاظ علمی و چه از نظر سیاسی یکی از مهمترین رویدادهای قرن بیستم محسوب می‌شود. مطالعه امواج رادیویی دریافتی از اسپوتنیک در زمین، اطلاعات زیادی را در مورد حرکت امواج رادیویی در یونوسفر برای دانشمندان فراهم آورد. همچنین با اندازه‌گیری کاهش سرعت مداری اسپوتنیک-۱ به خاطر اصطکاک با لایه‌های فوقانی اتمسفرزمین، پژوهشگران برای نخستین بار توانستند چگالی لایه‌های فوقانی اتمسفر زمین را با دقت بالایی تخمین بزنند. مجله نیوساینتیست در مقاله‌ای در سپتامبر ۲۰۰۷، پرتاب اسپوتنیک را به دلیل شتاب دادن به سرمایه‌گذاری‌های بین‌المللی در زمینه دانش و فناوری، به عنوان بزرگترین عامل توسعه دانش در تاریخ بشر برشمرده است.

ارسال پیام‌های رادیویی از ماهواره اسپوتنیک-۱ به مدت ۲۲ روز و تا خالی شدن باتری‌های آن ادامه داشت. سرانجام ماموریت اسپوتنیک-۱ پس از سه ماه و طی مسافتی بیش از ۶۰ میلیون کیلومتر در مدار زمین، در تاریخ ۱۴ دی ۱۳۳۶ (۴ ژانویه ۱۹۵۸) با سقوط آن به جو زمین به پایان رسید و در اثر اصطکاک شدید با اتمسفر سوخت و از بین رفت.

رقابت فضایی

اولین ماهواره مصنوعی، اسپوتنیک ۱ Sputnik  بود که توسط شوروی در ۴ اکتبر ۱۹۵۷ شروع به کار کرد؛ که این باعث به راه افتادن یک رقابت فضایی بینشوروی و آمریکا شدآمریکا نیز اولین ماهواره خود را در ۳۱ ژانویه ۱۹۵۸ به فضا پرتاب کرد. بزرگترین ماهواره مصنوعی که هم اکنون به دور زمین می‌چرخد ایستگاه بین‌المللی فضایی می‌باشد.

کشورسال پرتابنخستین ماهواره
 اتحاد جماهیر شوروی ( روسیه)۱۹۵۷اسپوتنیک ۱
 ایالات متحده آمریکا۱۹۵۸اکسپلورر ۱
 فرانسه۱۹۶۵آستریکس
 ژاپن۱۹۷۰اسومی
 چین۱۹۷۰دونک فانگ هونگ ۱
 بریتانیا۱۹۷۱پراسپرو ایکس-۳
 هند۱۹۸۰روهینی
 اسرائیل۱۹۸۸اوفک-۱
 اوکراین۱۹۹۵سیچ-۱
 ایران۲۰۰۹امید ۱
 کره شمالی۲۰۱۲اونها

ماهواره امید نخستین ماهواره ایرانی

Omid 0665.jpg

ماهوارهٔ اُمید، نخستین ماهواره ساخت کشور ایران است که تمام تجهیزاتش در سازمان فضایی ایرانطرّاحی و تولید شده‌است. ساخت ماهوارهٔ تحقیقاتی «امید» از ۱۵ اسفند ۱۳۸۴ آغاز گردید و طی ۲ سال آماده انجام تست‌های مشترک شد.

ماهواره «امید» بامداد ۳ فوریه ۲۰۰۹ میلادی (۱۵ بهمن ۱۳۸۷) و در سی‌امین سالگرد پیروزی انقلاب ۱۳۵۷در مدار فضا قرار گرفت.[۵] و در ۵ اردیبهشت ۱۳۸۸ با جو غلیظ مناطق غربی آمریکای جنوبی و اقیانوس آرام برخورد کرد و به کار ۸۲ روزهٔ خود پایان داد.

در سال ۲۰۰۸ میلادی ابتدا ستاد کل نیروهای مسلح ایران اعلام کرد که ماهواره امید با یک «موشک ایرانی» به فضا فرستاده شده‌است اما ساعاتی بعد خبر پرتاپ ماهواره امید تکذیب و تاکید شد که تنها موشک ماهواره بر سفیر امید، که قرار است در آینده ماهواره امید را به فضا منتقل کند، آزمایش شده‌است.

ناسا تایید کرد که این پرتاب موفقیت آمیز بوده‌است. هم‌چنین محمود احمدی‌نژاد، رئیس جمهور سابق ایران گفت «این ماهواره پرتاب شد تا یکتاپرستی و صلح و عدالت را در جهان بگسترد».وزیر امور خارجه منوچهر متکی گفت این ماهواره پرتاب شد تا نیازهای کشور را برآورده سازد و کاملاً برای اهداف صلح آمیز است. منابع ارتش آمریکا خاطرنشان کردند که این پرتاب باعث نگرانی است اما تعادل قدرت را در منطقه تهدید نمی‌کند.

امید دوّمین ماهواره ایران در مدار بود. اولین ماهواره سینا ۱ است که توسط روسیه در سال ۲۰۰۵ ساخته و برای ایران به فضا پرتاب شده‌است.

پیش از ایران هشت کشور؛ شوروی (۱۹۵۷)، ایالات متحده آمریکا (۱۹۵۸)، فرانسه (۱۹۶۵)، ژاپن (۱۹۷۰)،چین (۱۹۷۰)، بریتانیا (۱۹۷۱)، هند (۱۹۸۰) و اسرائیل (۱۹۸۸) مستقلاً موفق به پرتاب ماهواره شده بودند.

مشخصات فنی 

  • نوع ماهواره: مخابراتی
  • ابعاد کلی سازه در حالت بسته:۳۸ در ۳۸ در ۳۸ سانتیمتر
  • وزن: ۲۷ کیلو گرم
  • کنترل حرارات: غیرفعال
  • باند فرکانس: UHF

انواع ماهواره

ماهواره ضد سلاح

ماهواره ضد سلاح، که بعضی مواقع ماهواره‌های کشنده نیز خوانده می‌شوند، ماهواره‌هایی هستند که برای خراب کردن ماهواره‌های دشمن و دیگر سلاح‌های مداری و اهداف دیگر طراحی شده‌اند؛ که آمریکا(در حال تحقیق و توسعه) و روسیه، از این نوع ماهوارهها، در اختیار دارند.

ماهواره‌های ستاره‌شناختی

ماهواره‌های ستاره‌شناختی که برای مشاهده فاصله سیاره‌ها وکهکشان‌ها و دیگر اشیای خارجی فضا، استفاده می‌شود.

ماهواره‌های زیستی

ماهواره‌های زیستی، ماهواره‌هایی هستند که برای حمل ارگانیسم‌های زنده، طراحی شده‌اند. عموماً برای آزمایش‌های علمی استفاده می‌شوند.

ماهواره‌های مخابراتی

ماهواره‌های مخابراتی، ماهواره‌هایی هستند که برای اهداف ارتباط راه دور، در فضا قرار گرفته‌اند. ماهواره‌های مخابراتی مدرن، نوعاً از مدارهای زمین‌همگام، مولنیا (Molniya) و پایین‌زمینی استفاده می‌کنند.

ماهواره‌های مینیاتوری

ماهواره‌های مینیاتوری، ماهواره‌هایی هستند که دارای وزن کم و سایز کوچک، به طور غیر عادی می‌باشند. طبقه‌بندی جدیدی که برای گروه بندی این ماهواره‌ها استفاده می‌شود، عبارت است از:

  • ماهواره‌های کوچک (۵۰۰–۲۰۰ کیلوگرم)
  • ماهواره‌های میکرو (زیر ۲۰۰ کیلوگرم)
  • ماهواره‌های نانو (زیر ۱۰ کیلوگرم)
ماهواره‌های هدایت‌کننده

ماهواره‌هایی هستند که از پخش کردن سیگنال‌های رادیویی استفاده می‌کنند تا دریافت کننده‌های موبایل را در زمین فعال نمایند تا مکان دقیق آن‌ها مشخص شود.

ماهواره‌های اکتشافی

ماهواره‌های مشاهداتی زمین یا ماهواره‌های مخابراتی می‌باشند، که برای کاربردهای نظامی و جاسوسی مستقر شده‌اند.

ماهواره‌های زمین‌شناسی

ماهواره‌های زمین‌شناسی، ماهواره‌هایی هستند که برای نظارت بر محیط، هواشناسی و ساختن نقشه استفاده می‌شوند.

ماهواره‌های تتر

به ماهواره‌هایی که به وسیله یک کابل که به ماهواره‌ای دیگر متصل شوند، تتر (افسار) می‌گویند.

ماهواره‌های هواشناسی

ماهواره‌های هواشناسی، که به طور ابتدایی برای نشان دادن آب و هوای کره زمین به کار می‌روند.




منابع : ویکی پدیا - http://www.iritn.com - http://www.aio.ir - http://edu.tebyan.net




  

                  


نظرات()   
   
جمعه 21 خرداد 1395  01:19 بعد از ظهر

درباره چاه ارت

برای حفظ ایمنی در ساختمان و محل سکونت یا محل کار و هر مکان دیگری بایستی از یک سسیستم حفاظتی استفاده شود.مهمترین سیستم حفاظتی ,سیستم ارتینگمی باشد .

سیستم ارتینگ یا چاه ارت در اکثر مکان ها استفاده می شود.در زمین هایی که امکان حفاری وجود دارد از چاه ارت و در سایر مکان ها از سیستم ارتینگ استفاده می شود.سیستم ارتینگ برای جلوگیری از خطراتی که ناشی از صاعقه می باشد استفاده می شود.برای دستیابی به یک سیستم ارتینگ کارآمد، بادوام و قابل اعتماد، باید شرایط مختلفی، همچون طراحی، اجرا و انتخاب مصالح مناسب را مورد توجه قرار داد. اما به طور کلی می توان گفت، چاه ارت از حساسیت و ویژگی‌های خاصی برخوردار است، زیرا پس از اجرای چاه ارت امکان دستیابی مجدد به آن وجود ندارد و در صورت بروز نقص یا اشکال نمی توان به طور کامل این نقص را بر طرف نمود.

می‌توان گفت مهم‌ترین و حساس‌ترین سیستم اتصال زمین، چاه ارت می باشد و طراحی و اجرای صحیح آن از اهمیت اساسی برخوردار است. اجرای چاه ارت بسیار حساس می باشد و فقط افرادی که تخصص کافی در این زمینه را دارند می توانند چاه ارت را نصب و اجرا نمایند. در اجرای چاه ارت بایستی برخی موارد را رعایت نمایید تا چاه ارت مناسبی داشته باشید و به خوبی کار کند.گاهی یک بی‌دقتی ساده در اجرای چاه ارت باعث از دست رفتن کل هزینه‌ها و ناکارآمدی سیستم چاه ارت می شود  که خود باعث بروز پیامدهای ناگواری می شود.

سیستم حفاظتی و ایمنی

امروزه وجود یک سیستم حفاظتی و ایمنی در اکثر ساختمان های بزرگ و برج های تجاری و اداری از ملزومات ساختمان می باشد .برای حفظ ایمنی و جلوگیری از خطرات اجتمالی صاعقه استفاده از سیستم ارتینگ و چاه ارت ضروری 

می باشد.عملکرد چاه ارت در حفظ ایمنی موثر می باشد,سیستم ارتینگ یا اتصال به زمین توسط متخصصین این حوزه بایستی نصب شود.در بعضی مکان ها از سیستم ارتینگ استفاده می شود و در برخی دیگر از چاه ارت استفاده می شود. با توجه به این که سیستم ارتینگ از نوع حفاظتی یا الکتریکی باشد می توان از روش های مختلف اجرای چاه ارت استفاده کرد . یکی از این روش ها قرار دادن الکترود ها در زمین است.هدف استفاده از سیستم ارتینگ کاهش مقاومت اتصال به زمین برای انتقال ولتازهای اضافی نا مطلوب است.ازعوامل موثر در مقاومت خاک مواردی مانند نوع خاک،آب وهوا و شرایط فصلی را می توان نام برد .سیستم ارتینگ که برای حفاظت در برابر صاعقه استفاده می شود  وبرای ارتباط آنها با سیستم حفاظت زمین باید نکاتی را رعایت کرد.

مزایای استفاده از سیستم ارتینگ

با در نظرگرفتن  استفاده گسترده از تجهیزات کامپیوتری و حفاظت از این تجهیزات و نیروی انسانی بایستی از سیستم ارتینگ استفاده شود.استفاده از سیستم ارتینگ از آسیب رسیدن به نیروی انسانی و تجهیزات الکتریکی پیشگیری می کند.برای حفاظت افراد و دستگاههای کامپیوتری و دیجیتالی، ولتاژهای اضافی تولید شده در بدنه كه باعث صدمه دیدن دستگاهها و افراد می شود، همچنین ولتاژهای بسیار زیاد و خطرناك ناشی از برخورد صاعقه با دكلها را بایستی خنثی کنیم .به همین دلیل از سیستم ارتینگ استفاده می شود.
الف ـ حفاظت و ایمنی نیروی انسانی
ب ـ حفاظت و ایمنی وسایل و تجهیزات الكتریكی و الكترونیكی
ج ـ حذف ولتاژ اضافی
د ـ جلوگیری از ولتاژ تماسی
ه ـ جلوگیری از ولتاژهای ناخواسته و صاعقه

لزوم استفاده از چاه ارت

در دنیای امروزی در اکثر مکان ها برای حفظ افراد و تجهیزات مورد استفاده از خطرات احتمالی و خطرات ناشی از صاعقه از سیستم ارتینگ و چاه ارت استفاده می شود, به عبارت دیگر برای حفظ ایمنی بیشتر برای اکثر ساختمان ها و مکان های

بزرگ و تجاری و کارخانه ها از  سیستم ارت استفاده می شود. لزوم استفاده از چاه ارت در حفظ ایمنی و امنیت بسیار مهم می باشد.شرکت نیک بینش کارن یک شرکت معتبر و متخصص در طراحی و اجرای چاه ارت می باشد.شرکت نیک بینش کارن با استفاده از کادری متخصص اجرای چاه ارت را انجام می دهد.

چاه ارت یک سیستم حفاظتی می باشد که برای حفظ ایمنی بیشتر در اکثر مکان ها اجرا می شود,اجرای چاه ارت در هر مکانی انجام می شود به طوری که در برخی زمین ها اجرای چاه ارت به صورت عمقی و در برخی دیگر به صورت سطحی انجام می شود.برای حفر چاه ارت به صورت عمقی بایستی زمین دارای خاک مناسب باشد و در برخی زمین ها که امکان چاه ارت به صورت عمقی وجود ندارد ,اجرای چاه ارت به صورت سطحی انجام می شود.

سیستم ارتینگ الکترولیتی

نوعی از سیستم ارتینگ که برای حفظ امنیت بیشتر است,سیستم ارتینگ الکترولیتی می باشد,سیستم ارتینگ الکترولیتی یک سیستم ارتینگ چند منظوره می باشد که برای ایمنی بیشتر استفاده می شود.

از این نوع سیستم ارتینگ برای حفاظت طولانی مدت استفاده می شود و برای امنیت بیشتر در برابر صاعقه های خطرناک و انرژی های تولید شده خطرناک به وسیله صاعقه است.از سیستم ارتینگ الکترولیتی در اکثر مکان ها استفاده می شود,مکان هایی که در آن ها تجهیزات کامپیوتری و دیجیتالی کاربرد فراوانی دارند,بیشتر از سایر مکان ها از سیستم ارتینگ استفاده می کنند.سیستم ارتینگ الکترولیتی ,کارکرد و قابلیت دستگاه های الکترونیکی یا دیجیتالی را در برابر خطرات افزایش می دهد و یک سیستم ارتینگ پایدار می باشد که در طولانی مدت می توان از آن استفاده کرد.

اجرای سیستم ارتینگ الکترولیتی

 سیستم ارتینگ الکترولیتی  یک سیستم ارتینگ می باشد که برای کسب رطوبت از اتمسفر از یک فرآیند هیدروسکوپی استفاده می کند. رطوبت و مواد شیمیایی که در درون الکترود وجود دارد با محلولی الکترولیتی واکنش می دهند و محلول الکترولیتی به درون خاک می رود و این محلول رسانایی خاک را افزایش می دهد و این رسانایی باعث کاهش مقاومت خاک می شود.این سیستم یک سیستم ارتینگ مفید می باشد که به شدت مقاومت خاک را کاهش می دهد.

هدف اجرای سیستم ارتینگ

در سال های دور ,حدودا در 200سال پیش اساسا مفهومی به نام سیستم ارتینگ وجود نداشت و هیچ جایی از تجهیزات الکتریکی ارت نمی شد و به همین دلیل در منازل و اماکن عمومی برق گرفتگی و صدمات بسیاری

به بار می آمد.مهمترین هدف اجرای سیستم ارتینگ جلوگیری از برق گرفتگی و خطرات ناشی از آن است, از همین رو در سال 1924و برای اولین بار استفاده از سیستم ارت در انگلستان اجباری شد واکثر اماکن در انکلستان از سیستم ارت استفاده کردند.

در حال حاضر در اکثر مکان های بزرگ و برج های تجاری در تمام دنیا برای جلوگیری از خطرات جبران ناپذیر برق گرفتگی از سیستم ارتینگ استفاده می کنند.سیستم ارتینگ یک سیستم حفاظتی می باشد که در اصطلاح به آن زمین کردن نیز می گویند و از نظر علمی به اتصال الکتریکی مناسب به زمین در صورتی که زمین عایق مناسبی برای انتقال جریان های خطا(صاعقه) باشد, سیستم ارتینگ می گویند.

اهداف کلی اجرای سیستم ارتینگ

1-کارکرد صحیح تجهیزات حفاظتی

2- مهار جریان های تولیدشده از القـائـات الکتـرو مغناطیسی و تخلیه الکتریسته ساکـن

3-کاهش ولتاژ گـام و تماس در مواقع بروز اختلاف پتانسیل های خطرناک

4-حفاظت جان انسان ها و کاربـرد مناسب سیستم های الکتریکی ، الکترونیکی و دیجیتالی




منبع: 

http://earth.karenteam.com/




  
                  


  • آخرین ویرایش:جمعه 21 خرداد 1395
نظرات()   
   
شنبه 7 شهریور 1394  05:18 بعد از ظهر
نوع مطلب: (زمین ،اعماق زمین ،سنگ ها ،معدن ،گاز ،نفت ،عمران ،) توسط: Mohammad Sadr

تاریخچه و سابقه معدن کاری
تاریخ بسیار طولانی تمدن موجود در منطقه تكاب (تخت سلیمان) حكایتی اجمالی از شناخته بودن این معدن از زمان مادها و ساسانیان دارد . همچین آثارمعدنكاری یافت شده از آن زمان و همچنین استفاده از آن زمان و همچنین استفاده از پلاسرها و شستشوی ماسه های طلا دار در دوران باستان نیز موید این موضوع می باشد.

معدن آرسنیك نیز از حدود 39-44 سال قبل تاكنون فعال بوده‌است و ارپیمنت به صورت كریستالی به همراه گوژسیاه از آن استخراج شده است. تولید آن متغیر و با توجه به شرایط استخراجی، تعداد كارگران و بازار فروش در نوسان بوده است. مواد استخراجی به سه بخش درجه یك (ارپیمنت به صورت كریستالی)، درجه دو (ارپیمنت به همراه گوژسیاه) و درجه سه (درصد گوژسیاه بیشتر از ذرات ارپیمنت) تقسیم شده و با قیمت‌های مختلف به فروش می‌رسد. این مواد بیشتر در صنایع شیمیایی به مصرف می‌رسد.

 

(( اطلاعات زیر فقط جهت یاداوری و آشنائی بیشتر بوده و مربوط به سالهای گذشته میباشد.هم اکنون اکتشافات جدیدی توسط تیم های اعزامی به محل در حال انجام است))


كارهای معدنی موجود به صورت تونل‌های تقریباً افقی است كه اكثراً متروكه و غیرقابل استفاده است و تنها تونل فعال معدن، تونل T8 می‌باشد كه در افق 2385+ متری قرار دارد. این تونل با امتداد تقریباً شرقی – غربی حفر شده و هم‌اكنون نیز در حال پیشروی است. البته هیچ‌گونه نقشه‌برداری و پیمایش سیستماتیك در این تونل انجام نشده و برداشت‌های صورت گرفته در حد دقت متر و كمپاس است. پیشروی در این تونل بدون نقشه و برنامه‌ریزی قبلی انجام می‌شود و كلیه دستك‌ها، فقط برای رسیدن به توده‌های گوژسیاه حفر شده و به محض خارج شدن از گوژسیاه متوقف شده است. مواد استخراجی از معدن به اندازه كافی نرم بوده و بدون هیچ‌گونه ماده منفجره‌ای و به كمك پیكورهای بادی استخراج می‌شوند و پس از بارگیری در واگن به بیرون از معدن منتقل و در دمپ‌های كوچك انباشته می‌شوند. این روش استخراجی سال‌ها است كه بدون هیچ‌گونه توسعه‌ای در این معدن در حال انجام است.

آبكشی از معدن به صورت طبیعی و ازطریق حفر جوی در كنار تونل‌ها انجام می‌شود و جهت نگهداری دیوارها و سقف نیز فقط از چوب استفاده می‌گردد. قسمت‌های انتهایی تونل به علت آب‌دهی زیاد، قابل رفت و آمد نیست و فقط تاحدود 90 متری از دهانه تونل مسیر حمل و نقل مناسب است.

علاوه بر تونل T8، تونل دیگر موجود در معدن، تونل T9 می‌باشد كه در افق 2410 + متری قرار دارد. این تونل فقط یك تونل اكتشافی بوده و ماده معدنی در آن یافت نمی‌شود. تنها سنگ قابل مشاهده در این تونل سنگ آهك است. این تونل فاقد آب، نگهداری و روشنایی می‌باشد و به علت بالا بودن مقاومت سنگ‌های دیواره، هنوز پابرجاست و فقط قسمتی از دستك جنوبی آن بر اثر گسیختگی در توده سنگ مسدود شده است.

منبع: زرشوران



  

                  


نظرات()   
   

سیاره چیست؟ و سیارات داخلی و خارجی کدامند؟
 سیاره

 Planets

اجرامی که از ستاره کوچکتر بوده ودور ستارگان می چرخند.این اجرام از خود نوری ندارند.منظومه شمسی دارای هشت سیاره می باشد.سیاراتی که حول ستاره ای غیر از خورشید یافته شوند به سیارات فراخورشیدی معروف هستند.

 

نخستین فرضیات در مورد چگونگی پیدایش سیارات ریشه در افسانه‌ها و داستان‌های قومی و قبیله‌ای در سالیان ماقبل تاریخ دارد. به‌علاوه، تقریبا تمامی ادیان و آیین‌های مذهبی نیز اشاراتی به نحوه خلقت آسمان‌ها و زمین داشته‌اند. اما قرن‌ها بعد، ریاضی‌دانان ومنجمانی همچون کوپرنیک، گالیله و کپلر نخستین افرادی بودند که به جستجو در مورد دلایل علمی پدیده‌های طبیعی از جمله حرکت اجرام سماوی پرداختند. نخستین فرضیه علمی در مورد منشا پیدایش زمین توسط فیلسوف و ریاضی‌دان فرانسوی، رنه دکارت (1650-1596 م) ارائه شد. اما از آنجا که در زمان دکارت هنوز نیوتون و نظریه گرانش وی پا به عرصه وجود نگذاشته بودند، وی در ارائه فرضیه خود هیچ جایی برای نیروی گرانش به عنوان یکی از عوامل اصلی پیدایش سیارات نگذاشته بود. دکارت معتقد بود نیرو از طریق تماس اجسام با یکدیگر از جسمی به جسم دیگر منتقل می‌شود و جهان از ذراتی که مانند گردابی در حال چرخش هستند تشکیل شده است. دکارت در فرضیه خود که در سال 1644 میلادی ارائه کرد عنوان داشت خورشید و سیارات در اثر انقباض و تراکم یکی از همین گرداب‌ها که به طور طبیعی در جهان وجود دارند، تشکیل شده‌اند. درست یک قرن بعد و در سال 1745، دانشمند فرانسوی، جرج لوییس د.بوفون (1788-1707) فرضیه دیگری را مطرح کرد که بر اساس آن سیارات به دنبال تصادم ستاره‌ای که از نزدیکی خورشید عبور می‌کرد با آن به وجود آمده‌اند. وی معتقد بود این برخورد سهمگین آسمانی موجب جدا شدن تکه‌های گازی از هر دو ستاره و تشکیل سیارات در منظومه خورشیدی شده که سپس هر یک در مدارهایی به دور خورشید قرار گرفتند. طی دو قرن بعد، این فرضیه هر چند سال یک بار توسط دانشمندان زمان طرح می‌شد و به تناوب مورد تایید قرار می‌گرفت یا به کلی مردود می‌گشت. اما فرضیه بوفون مشکلات فراوانی داشت: اندازه ستارگان در مقایسه با فواصل میان آنها بسیار ناچیز است و بنابراین تصادم آنها با یکدیگر امری بسیار نادر است. بر اساس مطالعات کیهان‌شناسان، از هنگام شکل‌گیری کهکشان ما در بیش از 10 میلیارد سال پیش تا کنون، تعداد ستارگانی که با یکدیگر برخورد کرده‌اند شاید از تعداد انگشتان یک دست نیز کمتر باشد. از سوی دیگر، ذرات گاز و غباری که بر اساس نظریه بوفون در این تصادم از خورشید و ستاره مهاجم جدا شده بودند آنقدر داغ و با حرارت بالا بودند که امکان تراکم آنها و تشکیل سیارات را به حداقل می‌رساند. با همه این اوصاف، اگر هم سیارات می‌توانستند بر اساس این فرضیه تشکیل شوند، هرگز نمی‌توانستند در مدارهای پایداری به دور خورشید قرار گیرند. فرضیاتی که توسط دکارت و بوفون ارائه شدند، دو تفاوت عمده با یکدیگر دارند و آن ماهیت آنهاست. فرضیه دکارت، فرضیه‌ای تکاملی است که در آن خورشید و سیارات به تدریج و در فرایندی تکاملی به وجود آمده‌اند. اگر فرضیه وی صحیح باشد، ستارگانی که در اطراف آنها سیاراتی وجود دارند باید در جهان به وفور یافت شوند. از طرف دیگر، فرضیه ارائه شده توسط بوفون اتفاقی است که بر اساس آن سیارات به طور تصادفی و در اثر یک اتفاق به وجود می‌آیند. بنابر این فرضیه، منظومه‌های خورشیدی باید بسیار نادر باشند. گرچه فرضیه‌های دکارت و بوفون امروزه مردود اعلام شده‌اند، اما زحمات این دو دانشمند در معطوف ساختن افکار سایر دانشمندان به چگونگی پیدایش سیارات را نباید نادیده گرفت. نظریاتی که در حال حاضر در مورد پیدایش سیارات مورد قبول دانشمندان هستند گرچه با دو فرضیه فوق بسیار متفاوتند اما می‌توان گفت تا حدی تلفیقی از این دو فرضیه‌اند چرا که غالبا نظریاتی تکاملی همراه با وقوع وقایعی تصادفی و نادر هستند. ریشه‌های نظریه کنونی پیدایش سیارات که در ادامه به آن می‌پردازیم را باید نتیجه تحقیقات منجم و ریاضی‌دان فرانسوی، پیر سیمون د.لاپلاس دانست. در سال 1796 وی با تلفیق فرضیه دکارت و قوانین گرانش نیوتون موفق به ارائه مدلی شد که بر اساس آن ابری از ماده در حال چرخش که بر روی نیروی گرانش خود در حال تراکم و مسطح شدن به شکل قرصی از گاز بود را به تصویر کشید و به این ترتیب پایه‌های نظریه کنونی را بنا نهاد. در مدلی که لاپلاس از پیدایش سیارات ارائه کرده بود، بنابر اصل پایداری اندازه حرکت زاویه‌ای، هرچه این قرص چرخان گازی کوچک‌تر می‌شود، سرعت چرخش آن بیشتر می‌گردد. وی معتقد بود هنگامی که این قرص چرخان به بیشترین سرعت خود می‌رسد، شروع به برون‌پاشی لایه‌های خارجی خود می‌کند که این لایه‌ها سرانجام تشکیل حلقه‌هایی از ماده می‌دهند. این فرایند آنقدر ادامه می‌یابد که حلقه‌های متعددی در فواصل مختلف تشکیل می‌شوند و در نهایت با متراکم شدن مواد تشکیل دهنده آن حلقه‌ها، سیاراتی تشکیل می‌شوند که همگی به دور خورشیدی که در مرکز این قرص گازی متولد شده است، در حال چرخشند. این فرضیه که به نظریه سحابی مشهور است بعدها با اندک تغییراتی مورد قبول اکثر دانشمندان قرار گرفت. یکی از اشکالات عمده مدل لاپلاس این بود که خورشید به عنوان مرکز ابری که موجب تشکیل آن و سیارات اطرافش شد دارای بیشترین اندازه حرکت زاویه‌ای بود، حال آنکه بعدها و پس از مطالعه اولیه سیارات و خورشید، دانشمندان دریافتند سیارات منظومه شمسی بیشترین اندازه حرکت زاویه‌ای منظومه را دارا هستند. از آنجا که فرضیه سحابی لاپلاس در توجیه مشکل اندازه حرکت زاویه‌ای اجرام منظومه شمسی با شکست رو به رو شد، توجه دانشمندان در طی یک قرن پس از آن مجددا به نظریه بوفون معطوف گردید

 

.

 

 نظریه سحابی خورشیدی                                                          

 

امروزه می‌دانیم عناصر سنگینی که جهان ما از آنها ساخته شده در دل ستاره‌ها به وجود می‌آیند. از سوی دیگر آخرین نظریه علمی که مورد قبول اغلب اخترشناسان نیز هست، پیدایش سیارات را نتیجه فرایندهای گرانشی هنگام تولد ستارگان می‌داند. بر اساس این نظریه، که نظریه سحابی خورشیدی نامیده می‌شود، سیارات از قرصی از گاز و غبار که در اطراف ستاره‌ای در حال تولد به وجود می‌آید، پدید می‌آیند. هنگامی که ذرات گاز و غبار میان‌ستاره‌ای در مکان‌هایی از کهکشان، مانند بازوهای کهکشان‌های مارپیچی از جمله کهکشان راه شیری، در اثر نیروی گرانش متراکم می‌شوند، ستاره‌ای در مرکز این ابر متولد می‌شود. این ستاره در تمام مراحل تکامل خود توسط ابری از غبار احاطه شده که چرخش ذرات موجود در آن سبب می‌شود قرصی چرخان از غبار در اطراف ستاره در حال تولد تشکیل شود. سرانجام فشار لایه‌های مختلف گازی ستاره سبب بالا رفتن دمای مرکز آن و آغاز همجوشی هسته‌ای شده، دمای سطحی ستاره به سرعت بالا می‌رود. این امر سبب می‌شود لایه‌های غبار که در اطراف ستاره قرصی چرخان تشکیل داده بودند توسط جریان فوتون‌های پر انرژی که موفق به فرار از سطح ستاره شده بودند پراکنده شوند. بر اساس نظریه سحابی خورشیدی، سیارات درون همین قرص چرخان در اطراف ستارگان جوان به وجود می‌آیند. مشاهداتی که در طول موج‌های مختلف به خصوص طول موج فروسرخ انجام گرفته نیز نشان می‌دهند ستارگان جوان پس از آغاز همجوشی هسته‌ای در مرکز خود با سرعتی حدود 200 کیلومتر بر ثانیه این قرص‌های چرخان را از خود رانده، به اطراف پراکنده می‌کنند. فناوری جدید حتی به دانشمندان امکان مشاهده و عکس‌برداری از قرص‌های چرخان غبار در اطراف ستارگان در حال تولد را می‌دهد. منظومه شمسی ما نیز به احتمال فراوان در چنین فرایندی به وجود آمده است.‌ هنگامی که خورشید در اثر تراکم غبار میان‌ستاره‌ای به وجود آمد و فرایند همجوشی هسته‌ای خود را حدود 7/4 میلیارد سال پیش آغاز کرد، فوران فوتون‌ها و ذرات باردار از سطح آن توسط بادهای خورشیدی سبب پراکنده شدن قرص غبار اطرافش شد. پس از پراکنده شدن این قرص چرخان، آنچه باقی ماند مجموعه‌ای از کرات خاکی و گازی در مدارهایی به دور خورشید بود که آنها را سیاره می‌نامیم. درست مانند نظریه‌ای که لاپلاس از پیدایش منظومه شمسی ارائه داده بود، نظریه سحابی خورشیدی نیز با اشکال بزرگی رو به رو است که آن پایین بودن سرعت حرکت زاویه‌ای خورشید در مقایسه با سیارات است. برای درک چنین مساله به ظاهر نامتعارفی باید بررسی کنیم چه چیز موجب کند شدن سرعت چرخش خورشید شده است؟ می دانیم خورشید در هر ثانیه حدود 6/4 میلیون تن از جرم خود را به واسطه همجوشی هسته‌ای از دست می‌دهد. این میزان جرم تبدیل به انرژی شده که ما آن را به صورت نور و گرما احساس می‌کنیم. بر اساس قانون پایداری اندازه حرکت زاویه‌ای، کاهش جرم یک جسم به معنای کند شدن سرعت حرکت زاویه‌ای آن است. بعلاوه، میدان مغناطیسی قوی خورشید تاثیر بسزایی در کاهش سرعت چرخش آن دارد. یکی از راه‌هایی که از طریق آن می‌توان نظریه پیدایش سیارات منظومه شمسی در ابرهای گازی اطراف خورشید را تا حد زیادی اثبات کرد، بررسی شباهت‌های سیارات منظومه خورشیدی ما با یکدیگر است - چرا که اگر تمامی سیارات از یک ابر غبار در اطراف خورشید به وجود آمده باشند، به طور طبیعی باید دارای ویژگی‌های مشترکی نیز باشند.

 

                                             شرایط شکل گیری حیات در سیارات

 

برای اینکه حیات بتواند در سیاره‌ای به وجود آمده و تکامل یابد، آن سیاره باید در کمربند حیات منظومه خود قرار گرفته باشد. به علاوه، چنانچه ستاره میزبان دارای شرایط زیر باشد، احتمال تشکیل و دوام حیات در آن بیشتر است: • سن ستاره باید بیشتر از 3 میلیارد سال باشد: سه میلیارد سال حداقل زمانی است که حیات می‌تواند در طی آن به وجود آمده و تکامل یابد. • جرم آن باید حداکثر 5/1 برابر جرم خورشید باشد: ستارگانی با جرم بالاتر گرچه هیدروژن و هلیوم بیشتری دارند اما ذخیره سوخت خود را با سرعت بیشتری به پایان می‌برند و بنابراین عمر کوتاه‌تری دارند و به همین خاطر، فرصت لازم برای پیدایش و تکامل حیات را فراهم نمی‌کنند - حتی اگر سیاره یا سیاراتی در فاصله مناسبی از چنین ستارگانی قرار گرفته و شرایط خوبی برای ایجاد حیات داشته باشد. • عناصر سنگین موجود در ستاره باید حداقل 40 درصد عناصر موجود در خورشید باشند: سیارات خاکی اطراف ستارگانی که دارای میزان پایینی عناصر سنگین هستند تشکیل نمی‌شوند و تنها سیارات گازی که بر روی آنها امکان حیات وجود ندارد در چنین منظومه‌هایی یافت می‌شوند. البته در سال‌های اخیر منظومه‌های خورشیدی متعددی کشف شده‌اند که یک یا چند شرط بالا را دارا نبودند، اما سیاراتی که در چنین منظومه‌هایی کشف شده‌اند باز هم از نظر دانشمندان شرایط ایجاد حیات را داشته‌اند زیرا در کمربند حیات منظومه خود قرار داشته‌اند. دلیل این امر آن است که بسته به قطر، جرم و نوع ستاره‌ای که در یک منظومه وجود دارد، کمربند حیات آن منظومه گسترده‌تر یا کوچک‌تر می‌شود.(کمربند حیات:

 

کمربند حیات یک منظومه به ناحیه‌ای در اطراف آن اطلاق می‌شود که در آنجا انرژی دریافتی از ستاره نه خیلی زیاد و نه خیلی کم است و بنابراین درجه حرارت سیاره‌ای که در این مکان قرار می‌گیرد برای شکل‌گیری آب مایع در سطح آن مناسب است. بر اساس نظریه سنتی، وجود آب مایع برای شکل‌گیری و دوام حیات ضروری است. اما امروزه دانشمندان کمی محتاطانه‌تر در این رابطه اظهار نظر می‌کنند. اکنون می‌دانیم هر کجا آب مایع پیدا شود، حیات از نوعی که ما در سیاره خود می‌بینیم می‌تواند به وجود آید. بیشتر سیاره شناسان در این زمینه معتقدند پیدا کردن آب مایع نمی‌تواند به طور قطع وجود حیات در سیاره‌ای را به اثبات برساند چرا که هیچ کس هنوز به طور قطع نمی‌داند حیات بر روی زمین چگونه به وجود آمده و آیا اصلا منشا آن خود کره زمین بوده یا خیر؟ اما با این وجود، این دانشمندان معتقدند سیارات خاکی که بر سطح آنها آب مایع وجود دارد و به دور ستارگان رشته اصلی (ستارگانی که در مرکز آنها همجوشی هسته‌ای رخ می‌دهد) می‌گردند، بهترین مکان برای جستجو به دنبال فعالیت‌های زیستی هستند، هر چند این مساله بدان معنا نیست که امکان وجود حیات در سیستم‌های خورشیدی با شرایط متفاوت مورد بررسی قرار نگیرد.)

منبع:www.isa.ir           geographyclass.persianblog.ir




  

                  


نظرات()   
   
دوشنبه 26 مرداد 1394  02:09 بعد از ظهر

سیارات
منظومه شمسی ما از خورشید، هشت سیاره و یك سیاره كوتوله (و ماه هایشان)، یك كمربند سیاركی و بسیاری از ستاره های دنباله دار و شهاب ها تشكیل شده است. خورشید در مركز منظومه شمسی ماست. سیارات، ماه هایشان، سیارک ها، ستاره های دنباله دار و سنگ های دیگر همه دور خورشید می گردند.
نه سیاره ای كه دور خورشید می گردند به ترتیب فاصله از خورشید عبارتند از: عطارد، ناهید، زمین، مریخ، مشتری، زحل، اورانوس، نپتون و پلوتون (یك سیاره كوتوله). 
بزرگ ترین سیاره منظومه شمسی ما مشتری ست. به دنبال آن زحل، اورانوس، نپتون، زمین، ناهید، مریخ، عطارد و در آخر پلوتون ریز قرار دارند. مشتری به قدری بزرگ است كه همه سیارات دیگر را می توان در داخل آن جا داد.

سیارات داخلی، سیارات خارجی تر
سیارات داخلی (سیاراتی كه نزدیك به خورشید دور آن می گردند) كاملاً از سیارات خارجی تر (سیاراتی كه دور از خورشید به دور آن می گردند)، متفاوتند. سیارات داخلی عبارتند از: عطارد، ناهید، زمین و مریخ. این سیارات نسبتاً كوچكند و بیشتر از سنگ تشكیل شده اند و تعداد كمی ماه دارند یا اصلاً ماه ندارند. سیارات خارجی تر عبارتند از: مشتری، زحل، اورانوس، نپتون و پلوتون (یك سیاره كوتوله). آنها اكثراً بسیار بزرگ، اكثراً گازی و حلقه دار هستند و ماه های زیادی دارند (به استثنای پلوتون كه كوچك و سنگی ست و تنها یك ماه بزرگ و دو ماه ریز دارد).
دما روی سیارات
معمولاً هر چه سیارات از خورشید دورتر قرار گرفته باشند، سردترند. تفاوت ها موقعی رخ می دهد كه اثر گلخانه ای یك سیاره را گرم می كند (مثل ناهید) كه با یك جو ضخیم احاطه شده.

تراكم سیارات
سیارات گازی خارجی تر نسبت به سیارات سنگی داخلی تراكم كمتری دارند. 
زمین متراكم ترین سیاره است. زحل كمترین تراكم را دارد. به طوری كه روی آب شناور باقی می ماند.

 جرم سیارات
مشتری سنگین ترین سیاره است. زحل به دنبال آن است. اورانوس، نپتون، زمین، ناهید، مریخ عطارد و پلوتون به ترتیب به دنبال آنها قرار دارند. 

 نیروهای جاذبه روی سیارات
سیاره ای كه سطحش قوی ترین نیروهای جاذبه ای را دارد، مشتری ست. اگرچه زحل، اورانوس و نپتون هم سیارات خیلی سنگینی هستند، نیروهای جاذبه شان در حد نیروی جاذبه زمین است. این به خاطر این است كه نیروی جاذبه ای كه در سطح سیاره بر یك شیء وارد می شود، با جرمش و با معكوس مربع شعاع سیاره تناسب دارد.

 طول یك روز در سیارات
روز مدت زمانی ست كه طول می كشد تا یك سیاره روی محورش (360 درجه) بچرخد. یك روز روی زمین تقریباً 24 ساعت طول می كشد.
سیاره ای با طولانی ترین طول روز ناهید است. یك روز روی ناهید 243 روز زمینی طول می كشد (یك روز روی ناهید بلندتر از سالش است. یك سال روی ناهید فقط 7/224 روز زمینی طول می كشد).
سیاره ای با كوتاه ترین طول روز مشتری ست. یك روز روی مشتری فقط 8/9 ساعت زمینی طول می كشد. موقعی كه شما از زمین به مشتری نگاه می كنید، می توانید بعضی از تغییر شكل هایش را ببینید.

متوسط سرعت حركت در مدار سیارات
سیارات با سرعت های مختلف به دور خورشید می گردند. هر سیاره موقعی كه به خورشید نزدیك تر می شود سرعتش زیاد می شود و موقعی كه از خورشید دور می شود، سرعتش آهسته تر می شود (این قانون دوم حركت سیاره ای كپلر است).

سیارات منظومه شمسی ما 
عطارد – ناهید- زمین- مریخ- مشتری- زحل- اورانوس - نپتون - پلوتون 
سیارات دیگر
در سال 2005 یك شی ء بزرگ فراتر از پلوتون در كمربند كیپر مشاهده شد. 
تعدادی از ستاره شناسان فكر می كنند كه ممكن است سیاره دیگری یا ستاره شریكی با خورشید (برای کسب اطلاعات بیشتر درباره انواع ستاره ها و در میان آنها ستاره های دوگانه اینجا را کلیک کنید). فراتر از مدار پلوتون در حال گردش به دور خورشید باشد. این ستاره شریك یا سیاره ممكن است (یا ممكن نیست) كه وجود داشته باشد. نظریه وجود این شیء فرضی می گوید كه ممكن است یك شیء كیهانی، شاید یك ستاره كوتوله قهوه ای سرد كه سخت می شود آشكارش كرد (به نام نمیسیس Nemesis)، به وسیله حوزه مغناطیسی خورشید به دام افتاده باشد. این نظریه می گوید كه این شیء وجود دارد چون كه بعضی از مدارهای ستاره های دنباله دار با دور بلند به شكل غیر قابل توضیحی مغشوش می شوند. مدارهای این ستاره های دنباله دار دور، به نظر می رسد كه به وسیله كشش جاذبه ای یك شیء دور در حال گردش به دور خورشید تحت تأثیر قرار گرفته باشند.

خواندنی هایی درباره سیارات
بزرگ ترین سیاره:
مشتری است. همه سیارات منظومه شمسی را می توان داخل مشتری جا داد.

كوچك ترین سیاره: 
 پلوتون است. این سیاره حتی از بسیاری از ماه های سیاره ها از جمله ماه زمین كوچك تر است.
نزدیك ترین سیاره از نظر اندازه به زمین: 
 زهره یا ناهید حدود 95 درصد قطر زمین و 82 درصد جرم زمین را دارد.
سیاره ای كه به نظر می رسد سنگین ترین سیاره است:
مشتری ست. یك فرد 100 پوندی وزنش روی مشتری 254 پوند می شود.

سیاره ای كه به نظر می رسد از همه سبك تر است:
پلوتون است. یك فرد 100 پوندی وزنش در پلوتون نه پوند می شود.
روی عطارد و مریخ وزن یك فرد 100 پوندی فقط 38 پوند است. 

 سیاره ای كه نزدیك تر به زمین دور خورشید می گردد: 
زهره یا ناهید است كه تقریباً وقتی خیلی به زمین نزدیك می شود 38 میلیون كیلومتر از آن فاصله دارد.

سیاره ای كه بلند ترین سال را دارد:
پلوتون است. یك سال روی پلوتون معادل 5/248 سال زمینی است.

 سیاره ای كه كوتاه ترین سال را دارد:
زهره یا ناهید است. طول مدت یك سال روی ناهید فقط 88 روز از یك سال زمینی ست.


سیاره ای كه بلندترین روز را دارد:
ناهید است. یك روز در ناهید 243 روز زمینی ست (یك روز ناهید بلندتر از یك سال آن است. یك سال روی ناهید فقط 7/224 روز زمین است).

سیاره ای با كوتاه ترین روز:
مشتری ست. یك روز در مشتری 8/9 ساعت زمین است. موقعی كه شما از زمین به مشتری نگاه می كنید، می توانید بخشی از تغییر شكل آن را ببینید.

متراكم ترین سیاره:
زمین است.

سیاره ای با كمترین تراكم یا چگالی:
زحل است كه اگر به اندازه كافی آب پیدا شود می تواند رویش شناور شود.
 
بزرگ ترین ماه: 
گانیمد یكی از ماه های مشتری است. این ماه 5262 كیلومتر(3280 مایل) قطر دارد. یعنی بزرگ تر از سیاره های پلوتون و عطارد است و یك سوم زمین قطر دارد. 


دو ماه تنها كه جو دارند:
تیتان یكی از ماه های زحل و تریتون یكی از ماه های نپتون هستند. 
ماه تریتون, بزرگ ترین ماه نپتون  
ماه تیتان, یکی از ماه های زحل
بزرگ ترین توفان:
نقطه قرمز بزرگ روی مشتری كه توفانی با درازای 17000 مایل (28000 كیلومتر) و عرض 9000 مایل (14000 كیلومتر) دارد. این توفان به قدری بزرگ است كه می تواند دو تای زمین را بپیماید. 

سریع ترین بادها: 
روی سطح نپتون است. این بادها سرعتی بیش از 1500 مایل در ساعت (250 كیلومتر در ساعت) دارند. 

بزرگ ترین آتشفشان:
المپوس مانس، بزرگ ترین آتشفشان منظومه شمسی است كه هم اكنون هم خاموش است. این آتشفشان روی مریخ قرار دارد و 17 مایل (27 كیلومتر) بلندی و بیش از 320 مایل (520 كیلومتر) عرض دارد. این آتشفشان 200 سال پیش فوران كرد.



بزرگ ترین چاله برخوردی:
والهالاست كه بر روی كالیستو یكی از ماه های مشتری قرار دارد. والهالا یك قطعه درخشان است كه 600 كیلومتر عرض دارد و حلقه هایی دارد كه تا تقریباً سه هزار كیلومتر در خارج آن ادامه پیدا كرده اند.

 گرم ترین سیاره:
زهره یا ناهید است كه دمایش به 480 درجه سانتی گراد می رسد.

سردترین سیاره: 
پلوتون است كه دمایش به 238- درجه سانتی گراد می رسد.
سردترین شیء اندازه گرفته شده:
تریتون است كه ماه سیاره نپتون است. 

صاف ترین شیء:
اروپا یكی از ماه های مشتری صاف ترین شیء در منظومه شمسی ست. 

غیر عادی ترین مدار:
متعلق به نریید یك ماه سیاره نپتون است.

شیب دارترین مدار از نقطه تلاقی:
پلوتون كه شیب مدارش 15/17درجه از نقطه تلاقی ست.

پهن ترین سیاره:
زحل پهن ترین سیاره در منظومه شمسی ست. تفاوت بین خط استوایش و قطر قطبش تقریباً ده درصد است.

دورترین سیاره از خورشید:
معمولاً پلوتون دورترین سیاره از خورشید است. اما بعضی وقت ها (در طول یك دوره 20 ساله درهر 248 سال زمینی) نپتون دورترین سیاره می شود.

نکاتی درباره سیارات
تقریباً همه سیارات و بعضی از ماه ها جو دارند. جو زمین اصولاً از نیتروژن و اكسیژن تشكیل شده است. ناهید یك جو ضخیم از دی اكسید كربن دارد كه رد پاهایی از گازهان سمی مثل دی اكسید سولفور هم در آن به چشم می خورد. جو دی اكسید كربنی مریخ به شدت باریك است. جو مشتری ، زحل، اورانوس و نپتون در درجه اول از هیدروژن و هلیوم تشكیل شده است. موقعی كه پلوتون به خورشید نزدیك می شود جوش باریك می شود ولی وقتی به مناطق بیرونی مدارش می رسد جوش یخ می زند و به سطح سیاره می رسد. در این وضعیت پلوتون مثل یك شهاب سنگ می شود. 
در منظومه شمسی ما 156 قمر طبیعی (ماه) شناخته شده وجود دارد كه در مدارهایی دور سیارات می گردند. بعضی از این ماه ها جو دارند مثل تیتان, ماه سیاره زحل. بعضی حوزه های مغناطیسی دارند مثل گانیمد (Ganymede) كه ماه مشتری ست. یو (Io ) ماه مشتری از نظر آتشفشانی فعال ترین بدنه را در منظومه شمسی دارد. ممكن است یك اقیانوس زیر پوسته منجمد شده اروپا (europa) یكی از ماه های مشتری وجود داشته باشد. چون تصاویر، حركت صفحات پوسته ای یخی گانیمد ماه دیگر مشتری را از نظر تاریخی نشان می دهد. بعضی از ماه های سیاره ای ممكن است در واقع خرده سیاره هایی باشند كه درجاذبه یك سیاره گرفتار شده باشند. 
از سال 1610 تا سال 1977 همه فكر می كردند كه زحل تنها سیاره ای ست كه حلقه دارد. اما حالا می دانیم كه مشتری، اورانوس و نپتون هم سیستم های حلقه ای دارند. اگرچه مال زحل از دور از همه بزرگ تر به نظر می رسد. اندازه اشیاء موجود در این سیستم های حلقه ای از اندازه گرد و غبار تا تخته سنگ هایی به بزرگی یك خودرو هستند.
بیشتر سیاره ها حوزه های مغناطیسی دارند كه به داخل فضا گسترش پیدا كرده است و جو مغناطیسی دور هر سیاره را تشكیل داده است. این جو مغناطیسی با سیاره می چرخد و تمام اشیایی را كه جارو كرده است هم با آن می چرخد. خورشید یك جو مغناطیسی دارد كه تمام منظومه شمسی را احاطه كرده است.

ستارگان
ستارگان کره‌های سوزانی از گاز می‌‌باشند که بر خلاف سیارات خود منبع نوراند. انرژی ستارگان ناشی از واکنشهای هسته‌ای است. ماده اصلی تشکیل دهنده بیشتر ستارگان هیدروژن است. هیدروژن موجود در ستارگان طی فرآیند همجوشی هسته ای به هلیوم تبدیل می‌شود و در حین این واکنش گرما و نور بسیار زیادی تابش می‌‌یابد.هر ستاره دارای دوره عمر می‌‌باشد که بسته به نوع ستاره متفاوت است. ستارگان حجیم با نور بیشتر و حرارت زیاد عمر کوتاهتری نسبت به ستارگان کم نور و کوچک دارند. پایان عمر هر ستاره بستگی به میزان ذخیره هیدروژن در آن دارد. زمانی که هیدروژن درون ستاره‌ای پایان یابد هلیوم تبدیل به سوخت اصلی می‌‌شود و می‌‌سوزد. سوختن هلیوم سبب ایجاد گرمای بسیار زیادی می‌‌شود که تا آن زمان در ستاره پیش نیامده بوده است. این گرمای زیاد سبب انبساط ستاره می‌‌شود و حجم آن را چند برابر می‌کند. مثلاً اگر زمانی خورشید شروع به سوزاندن هلیوم کند آنقدر انبساط می‌‌یابد که زمین در حجم زیاد آن محو می‌‌شود! این انبساط تا سر حد مریخ ادامه پیدا کرده و سپس متوقف می‌‌شود. مرحلهٔ بعدی بستگی به نوع ستاره دارد. ستارگان عظیم پس از این مرحله آنقدر انبساط یافته‌اند که دیگر نمی‌تواند جاذبه‌ای روی سطوح بیرونی خود داشته باشند. پس از آن این ستارگان منفجر شده و تبدیل به نواختر می‌‌گردند. هرچه ستاره بزرگ‌تر میزان نواختر بزرگ‌تر. غولها تبدیل به ابرنواختر می‌‌گردند. پس از آن این ستاره‌ها بسته به نوع نواختر ادامه عمر می‌‌دهند. نواختران معمولی تبدیل به کوتوله شده و عمری طولانی را آغاز می‌کنند. اما ابر نواختران در خود فرو می‌‌ریزند و ستارگان بسیار کوچک و حجیمی به نام ستارگان نوترونی بوجود می‌‌آورند.این ستارگان عمر طولانی دیگری در پیش خواهند داشت. بعد از آن کوتوله‌ها یا کوتوله‌های سفید تبدیل به کوتوله سیاه شده و تا آخر جهان زندگی خواهند کرد.

منبع: gilane-ma1.blogfa.com



  

                  


  • آخرین ویرایش:یکشنبه 8 شهریور 1394
  • برچسب ها:سیارات ،
نظرات()   
   
یکشنبه 25 مرداد 1394  11:15 قبل از ظهر

منظومه شمسی

منظومه شمسی

منظومه شمسی ما عبارت از خورشید است و هر چیزی كه دور خورشید می گردد. یعنی خورشید، سیارات و ماه هایشان، سیارک ها، ستاره های دنباله دار و شهاب سنگ ها منظومه شمسی ما را تشكیل می دهند. گرد و غبار و تكه یخ هایی كه دور خورشید می گردند هم جزو منظومه شمسی هستند.

 

خورشید یک ستاره است. خورشید بزرگ ترین چیزی است كه در منظومه شمسی ما پیدا شده. همه نور و گرمای سیاره ها از خورشید است. علاوه بر خورشید، زمین و ماه زمین، بسیاری از اشیای موجود در منظومه شمسی نیز بدون تلسكوپ قابل دیدن هستند. سیاره های تیر یا عطارد، زهره یا ناهید، مریخ، مشتری،کیوان یا زحل، سیارك های درخشان، شهاب سنگ ها و بعضی از ستاره های دنباله دار را یتوان بدون تلسكوپ مشاهده کرد. ولی اشیای خیلی بیشتری در منظومه شمسی ما هستند كه آنها را باید با تلسكوپ دید.

 

منظومه شمسی

 

سیاره ها

هشت سیاره ای كه دور خورشید می گردند عبارتند از: زمین، تیر یا عطارد، زهره یا ناهید، مریخ، مشتری (بزرگ ترین سیاره منظومه شمسی ما)، كیوان یا زحل (با حلقه های بزرگی كه دور آن است)، اورانوس و نپتون. تا مدت ها ستاره شناسان پلوتون را هم در زمره سیارات به حساب می آوردند ولی به تازگی آن را سیاره کوتوله در نظر می گیرند. كمربندی از سیارك ها (سیاره هایی با ابعاد كوچك كه از سنگ و فلز ساخته شده اند) نیز وجود دارند كه بین مریخ و مشتری می گردند. براساس قوانین حركت سیاره ای كه به وسیله یوهان كپلر ستاره شناس آلمانی در قرن هفدهم میلادی کشف شد، سیاره ها در مداری بیضی شکل به دور خورشید می گردند.

 

نسبت اندازه های خورشید و سیارات

 

سیاره های داخلی تر و سیاره های خارجی تر

سیاره های داخلی (سیاره هایی كه نزدیك به خورشید به دور آن می گردند) به طور کامل با سیاره های خارجی (سیاره هایی كه دور از خورشید به دور آن می گردند) متفاوتند.

 

- سیاره های داخلی تر عبارتند از:تیر یا عطارد، زهره یا ناهید، زمین و مریخ. سیاره های داخلی بیشتر از سنگ و آهن تشكیل شده اند. آنها به عنوان سیاره های زمین مانند شناخته می شوند چون از نظر اندازه و تركیب تا حدودی مثل زمین هستند. این سیارات تعداد كمی ماه دارند یا اصلاً ماه ندارند. 

 

- سیاره های خارجی تر عبارتند از: مشتری، كیوان یا زحل، اورانوس، نپتون و سیاره کوتوله پلوتون. این اجرام به جز پلوتون جهان های بسیار بزرگی هستند كه با لایه های خارجی ضخیم و گازی محاصره شده اند. تقریباً همه جرم آنها از هیدروژن و هلیوم است. تركیبات آنها هم بیشتر به خورشید شبیه است تا به  زمین. اگر به زیر لایه ها خیارجی گازی و ضخیم آنها دست پیدا كنیم، می بینیم كه آنها در واقع  سیاره های غول آسایی هستند كه سطح خاكی ندارند. فشار ناشی از جو ضخیمی كه آنها را احاطه كرده، سطح زیر جو آنها را به مایع تبدیل كرده هر چند كه ممكن است هسته آنها از سنگ باشد. حلقه های تشكیل شده از گرد و غبار، سنگ و تكه های یخ نیز دور همه این سیاره های غول آسا را محاصره كرده. در میان آنها حلقه های زحل از همه معروف تر است. اما حلقه های باریك تری هم مشتری، اورانوس و نپتون را احاطه كرده اند. سیاره های خارجی تعداد زیادی هم ماه دارند.

 

اجسام كوچك

اشیای كوچك تری هم دور خورشید می گردند كه شامل سیارك ها، شهاب سنگ ها و ستاره های دنباله دار هستند.

- سیارك ها (كه سیارات كوچك هم نامیده می شوند) اشیایی فلزی و سنگی هستند. بیشتر سیارك هایی كه دور خورشید می گردند در كمربند سیاركی بین مریخ و مشتری قرار دارند.

 

- ستاره های دنباله دار، توپ هایی هستند كه بیشتر از سنگ و یخ تشكیل شده اند و دور خورشید می گردند. آنها دنباله ها یا دم های خیلی بلندی دارند.

 

- شهاب سنگ ها قطعاتی تشکیل یافته از فلز یا سنگ هستند كه از سیارك ها كوچك ترند و در میان فضا سفر می كنند. اكثر آنها بسیار ریزند.

 

كمربند كوییپر

در دهه 1990 ستاره شناسان تعدادی شیء سنگی كوچك كشف كردند كه بالاتر از مدار نپتون و پلوتون دور خورشید می گردند. ستاره شناسان عقیده دارند كه در بخش خارجی تر منظومه شمسی، دسته هایی از مواد از جنس سنگ وجود دارد. کمربندی که این اشیاء در آن می گردند، به نامکمربند كوییپر معروف است. کوییپر نام اولین كسی است كه وجود این اشیا را پیش بینی كرد. حتی دانشمندان احتمال می دهند که پلوتون بزرگ ترین شیء كمربند كوییپر باشد.


چرا سیارات داخلی تر و خارجی تر با هم متفاوتند؟

طبق نظریه سحابی بیشتر مواد داخل سحابی به سمت مركز كشیده شدند و خورشید را تشكیل دادند. مطابق این نظریه آتش فشانی در خورشید رخ داد و باد خورشیدی را به وجود آورد. در بخش داخلی منظومه شمسی این باد به قدری قوی بود كه بیشتر مواد سبك تر یعنی هیدروژن و هلیوم را به بخش های خارجی تر منظومه شمسی هل داد. در مناطق خارجی تر منظومه شمسی، باد خورشیدی خیلی ضعیف تر بود در نتیجه هیدروژن و هلیوم خیلی بیشتری روی سیارات خارجی تر باقی ماندند. این مراحل به ما توضیح می دهد كه چرا سیاره های داخلی، كراتی كوچك و سنگی هستند و سیاره های خارجی تر به جز پلوتون توپ های غول آسایی هستند كه تقریباً به طور كامل از هیدروژن و هلیوم تشكیل شده اند.

 

در همه اینها پلوتون یک استثنا است. از زمان كشف پلوتون دردهه 1930 تا به حال همه فكر می كردند پلوتون هم مثل بقیه سیاره ها است. اما حالا ستاره شناسان فكر می كنند شاید پلوتون سیاره نیست. چون شكل خیلی غیر معمولی دارد. پلوتون ماه ندارد. كوچك و خاكی است ولی جرم آن یك پانصدم (500 /1) جرم زمین است. این در حالی است كه در مقایسه با غول های گازی، فاصله پلوتون از خورشید  بیشتر است.


منبع: http://020.ir




  

                  


  • آخرین ویرایش:یکشنبه 8 شهریور 1394
نظرات()   
   
آخرین پست ها